آشفته بازار افغانستان

تام سندرسون كارشناس ارشد برنامه امنيت بين‌الملل در مركز مطالعات راهبردي و بين‌الملل آمريكا (CSIS) است. وي بين سال‌هاي 2004 – 1998يكي از ماموران ضد تروريسم سازمان جاسوسي آمريكا (CIA) در پاكستان بوده است.
اين تحليلگر بحران‌هاي منطقه‌اي در گفت‌وگو با جواد حميدي، همكار گروه بين‌الملل همشهري با اشاره به اوضاع نابسامان افغانستان و شرايط اسف‌بار امنيتي در اين كشور، وضعيت  را بغرنج‌تر از آنچه شنيده مي‌شود، توصيف كرد.

  • شما در مقاله‌اي مشترك با ريچارد كليندر روزنامه لس‌آنجلس تايمز به آشفتگي اوضاع در افغانستان اشاره كرديد. آيا شرايط در اين كشور به آن بدي است كه شما در مقاله خود به آن پرداختيد؟

بله، البته‌ اين واقعيت تنها به وجود طالبان و ياغي‌گري آشوب‌گران و به طور كل وجود تروريسم در اين كشور محدود نمي‌شود. گسترش اين چنين ناامني و جرم و بزه‌كاري در افغانستان دلايل گوناگون دارد. آشكار است طالبان و القاعده در استان هيلمند و قندهار بسيار فعالند.

اما موارد ديگري ديده شده كه نگراني بسياري را سبب شده است. براي مثال چند هفته پيش چندين نظامي ايتاليايي در غرب افغانستان كشته شدند؛ استاني كه پيش از اين محلي امن براي نيروهاي غربي محسوب مي‌شد.

نمونه‌هايي ديگر نيز وجود دارد كه نشان مي‌دهد جامعه افغانستان از منظر امنيتي عقب‌گردي فاحش را تجربه مي‌كند و حتي كابل نيز از اين قاعده مستثني نيست.

كابل به عنوان پايتختي سنتي و مسلمان‌نشين در افغانستان مشهور است كه مردم در آن به شدت به خانواده و گرايش‌هاي قبيله‌اي تعلق خاطر دارند، اما امروز اين استان شاهد شيوع جرائمي است كه پيش از اين به هيچ وجه وجود نداشته؛ جرائمي همچون آدم‌ربايي، تيراندازي در معابر، سرقت مسلحانه، سرقت‌هاي شبانه از منازل و حتي خشونت‌هاي خياباني امروز به وفور در كابل ديده مي‌شود.

  • عامل اين آشفتگي كيست؟

اگر چه خشونت‌ها و درگيري‌هاي قبيله‌اي در كابل افزايش يافته است اما بايد بگويم براي مثال در كابل اين مردم هستند كه به جان هم افتاده‌اند. شرايط در اين كشور به سمتي رفته كه جرم و جنايت تبديل به يك امر عادي و روزمره شده است.

  • مگر نزديك به 40 هزار سرباز ناتو در افغانستان حضور ندارند؟ آيا اوضاع در اين كشور از كنترل خارج است؟

نمي‌شود گفت خارج از كنترل. دلايل بسياري براي بروز اين شرايط دشوار در افغانستان وجود دارد. يكي از آنها و شايد مهمترين آنها اين است كه ما قبل از آنكه بخش اعظمي از سربازان خود را از افغانستان خارج كنيم و آنها را به عراق بكشانيم فرصت كافي براي پايان كار خود در اين كشور نداشتيم.

اين روند تصميم‌سازي حاكم بر پنتاگون بوده و هست و شايد در آينده نزديك نتوان براي آن راه‌حلي پيداكرد. عامل ديگر. تحولات سياسي در پاكستان بود كه اين فرصت را در اختيار طالبان و القاعده قرارداد تا با بازسازي خود بتوانند انسجام نسبي را در نزديكي مرز افغانستان پيدا كنند.

بنابراين به‌جاي  مقابله به سربازان آمريكايي، در خاك افغانستان، اين نيروها توانستند در آن سوي مرز و در خاك پاكستان با خيال راحت خود را بازسازي كنند و با آموزش به نيروهاي جديد وارد خاك افغانستان شوند و به نيروهاي ناتو حمله كنند.

  • پاكستان نمي‌تواند جلوي اين موضوع را بگيرد؟

متاسفانه خير – مرز بين افغانستان و پاكستان، منطقه‌اي پهناور و شايد بي‌صاحب است.

نيروهاي پاكستان براي ورود به اين مناطق بايد «ويزاي قبيله‌اي» داشته باشند، بدان معني كه فردي از قبيله ساكن در منطقه را بيابند، باتطميع وي از او بخواهند از سران قبيله اجازه پرسه‌زني در منطقه را به آنها بدهند. بي‌قانوني در مرزهاي پاكستان درست به همين وخامتي است كه مي‌گويم.

اما دليل ديگر اين است كه تعداد زيادي از سربازان ناتو به تامين امنيت NGOها در افغانستان همچون دفاتر سازمان ملل و USAID مشغولند، تعدادي ديگر به ساخت جاده و بيمارستان اشتغال دارند و طبعاً نمي‌توانند در محوطه‌اي بستر اين كارها را انجام دهند. طبيعي است كه فعاليت در فضاي باز خطر حمله به آنها را افزايش مي‌دهد.

  • آيا نيروهاي امنيتي ويژه آن‌گونه كه در عراق شاهديم در افغانستان وجود ندارد؟

بسياري از آنها به عراق رفته‌اند. براي مثال هيچ اثري از شركت امنيتي بلك واتر در افغانستان نيست.

  • آيا دولت كرزاي از محبوبيت عمومي برخوردار است؟

بله. مردم به حامد كرزاي اعتماد دارند اما واقعيت اين است كه نه تنها مردم بلكه نمايندگان پارلمان نيز معترفند اوضاع به قدري در هم ريخته است كه كرزاي قدرت پاسخگويي آنها را به تنهايي ندارد.

شرايط امنيتي كابل و سر و سامان دادن به اوضاع در پايتخت به اندازه كافي انرژي و تمركز دولت را به خود جلب كرده است كه نتوان درباره ديگر استان‌ها اقدام كافي انجام داد.


ثبات‌؛ رؤياي شيرين افغانستان

مؤسسه سلطنتي مطالعات بين‌الملل لندن (CHATAM House)

 اوايل اكتبر آخرين گزارش خود را درباره اوضاع امنيتي در

 افغانستان منتشر كرد.

دكتر تيمو نوتزل كارشناس ارشد مركز مطالعات بين‌الملل اين مؤسسه در گزارش خود دلايل ناكامي نيروهاي ائتلاف و سربازان ناتو در افغانستان را به‌طور مشروح مورد ارزيابي قرار داده است. در پي گزيده‌اي از اين گزارش را مي‌خوانيد:

موفقيت نيروهاي غربي در مبارزه با طالبان و القاعده و دستيابي به سطوحي اميدوار‌كننده از امنيت در افغانستان بسيار محدود بوده است. اين ناكامي به‌دليل شكست نيروهاي ائتلاف در توسعه و اجراي راهبردي مشترك و هماهنگ در افغانستان با هدف پايان بخشيدن به ناآرامي‌ و تروريسم و همچنين ايجاد ثبات و اجراي عمليات بازسازي در اين كشور بوده است.

در سطح راهبردي،  هدف سياسي توافق شده نابودي القاعده،  شكست طالبان و كمك به افغانستان براي تبديل شدن به كشور با ثبات و دمكراتيك بود اما تا كنون نيروهاي ائتلاف در تبيين راهبردي جامع كه بتواند تمامي اين اهداف را به‌طور مساوي تأمين نمايد عاجز بوده‌اند.

هماهنگي داخلي نيروهاي ائتلاف در مورد توسعه حيطه عملياتي در افغانستان به شكلي فزاينده تضعيف شده است. اشتياق به مشاركت در خطر پذيري به موضوعي كليدي تبديل شده است و پيش‌بيني‌اي امنيتي با اما و اگر‌هاي بسياري همراه است. تمامي كشورهاي عضو  ناتو آماده ارسال نيرو به كارزار افغانستان نيستند و اين موضوع اصل محوري انسجام اين پيمان را زير سؤال برده است.

در سطح عملياتي،  تغييرات گسترده چارچوب‌هاي قانون براي انجام عمليات‌هاي نظامي تا حدود بسياري بر نحوه عملكرد بيمار گونه نيروهاي ايساف  براي مشاركت در مبارزات طولاني مدت ضد شورش در اين كشور مؤثر بوده است. به همين دليل شانس موفقيت اين‌گونه عمليات‌‌ها در افغانستان به هيچ وجه قابل پيش‌بيني نيست. بايد پذيرفت هماهنگي داخلي نيروهاي ائتلاف در افغانستان هر روز كاهش مي‌يابد.

رويكرد جامع نيروهاي ائتلاف درخصوص عمليات‌هاي تأمين ثبات و بازسازي،  در عمل به مفهومي گريزان و دست نيافتني در افغانستان تبديل شده است. توافق بر اين است كه همكاري نظاميان و غيرنظاميان بايد بخشي حياتي در عمليات‌هاي اين كشور باشد اما اينكه چگونه اين موضوع در عمل قابل اجراست به‌عنوان سؤالي بزرگ باقي مانده است.

در سطح تاكتيكي،  افغانستان آزموني جدي در روشن ساختن ارزش توانايي مبارزه حتي در سطح عمليات‌هاي تثبيت و بازسازي را پشت‌سر مي‌گذارد   در حالي كه نيروهاي ناتو و نيروهاي ائتلاف از توانايي اندكي در اين زمينه برخوردار ند.

اين مناقشه هر روز به بحراني منطقه‌اي نزديك‌تر مي‌شود. نيروهاي ائتلاف نمي‌توانند پايگاه‌هاي طالبان در مناطق مرزي پاكستان را مورد هدف قرار دهند و اين درحالي است كه شورشيان طالبان از خاك پاكستان به‌عنوان بهشتي امن براي طرح ريزي و ادامه فعاليت‌هاي خود در خاك افغانستان بهره مي‌جويند.

واقعيت اين است كه تا زماني كه طالبان و القاعده از خاك افغانستان به‌عنوان مكاني امن براي آموزش و پشتيباني اقدامات خود در افغانستان بهره مي‌برند،  نيروهاي ائتلاف قادر به تأمين امنيت و كنترل امور در اين كشور بحران زده نيستند.

در بين نيروهاي ائتلاف بحثي جدي مبني بر لزوم اتخاذ راهبردي مشترك كه دربرگيرنده نظر اتحاديه اروپا، سازمان ملل متحد و بانك جهاني باشد در جريان است.

اگر چه ترديدي درخصوص اهميت تبيين اين راهبرد وجود ندارد اما اراده سياسي اندكي نزد طرفين درگير در مناقشه به چشم مي‌خورد و اين موضوع نيروهاي ايساف در افغانستان را با مشكلاتي بنيادين روبه‌رو ساخته است.

بايد گفت بسياري از ابتكارات ارائه شده تنها پاسخگوي عمليات‌هاي كوتاه مدت در عرصه بازسازي افغانستان و تأسيس زير ساخت‌هاي شهري لازم است.


د ملت جوړونی اړین ګامونه، د يوه بهرني شنونکي په اند


یوه ورځ می دwww.rand.org/hot_topics/Afghanistan ویب پاڼه خلاصه او د Measures of Nation-Building  تر سر لیک لاندی ولوستل چی یوه ښاغلی د  Jonesپه نامه د ملت جوړونی د یوه بریالی بهیر له پاره دری شیان لکه مالی لګښت، نظامی پوځ او ټاکلی موده د هغه تاریخی تجریبوپر بنسټ چی د بوسنیا او کاسوو څخه يی درلودی اړینی و ښودلی او د افغانستان او سومالی غوندی هیوادونو د راتلونکی امنیتی حالت د حل لاری یی د پورتنیو هیوادونو په چوکاټ کی بی له دی چی افغانی کلتور او اسلامی ارزښتونه په نظر کی ونیسی و فورمول ته واچول بی خبره له دی چی کاشکی ټو لنیز او سیاسی مسایل هم لکه ساینسی مسایل په داسی آسانه فورمولونو حلیدلای ولی په دی فورمول کی باید ډیر ځیر وشی ځکه په داسی چارو کی توابع او متحولونه ډیر دی نو خدای مکړه چی غلته نتیجه په لاس رانکړی چی د ملت د بربادۍ لامل نشی.

مالی لګښت:
ښاغلی
Jones وایی چی د هر کال بهرنۍ مرستی چی په یوه جګړه ځپلی هیواد کی وکولای شی نظم را تګ ته مرسته وکړی، که چیری د هیواد پر نفوس وویشل شی لږ تر لږه باید تر ۱۰۰ امریکایی ډالرو کمی نه وی حال دا چی دده په وینا ډیری مرستی په ۲۰۰۲ او ۲۰۰۳ کلونو کی هیواد ته ننوتلی ولی د هیواد د نفوس په سر یی ځان و۵۷ ډالرو ته ورساوه په داسی حال کی چی دی د بهرنیو ملکونو مرستی د بوسنیا او کاسوو د خلګو سره په ۱۹۹۰ع کال کی را په یادوی چی دا مرستی په کاسوو کی د نفوس پر سر۵۲۶ ډالرو ته او په بوسنیا کی ۶۷۹ ډالرو ته ورسیدلی.
تر یوه حده زه د ښاغلی سره دا خبره منم ولی دده په دی فورمول کی ځینو( البته د ریاضی په اصطلاح) مجهولونوته پوره پا ملرنه، نه ده شوی او له بده مرغه هغه زموږ کورنی ستونزه ده چی هغه اداری فساد او د ټولنیز عدالت نه شتون دی. دا په دی مانا چی په هیڅ یو هیواد کی به څوک داسی مثال رانه وړی چی د دولتی او غیر دولتی ارګانونو تر منځ دی دومره د معاشونو توپیر وی چی یو سړی
۲۰۰۰ افغانۍ او بل ۶۰۰۰ ډالر معاش او دواړه هم د یوه بازاره خپلی ورځنۍ اړتیا وی پوره کړی. زما په آند دا کار په خپله د نا هیلیو زمینه برابره کړیده. زه دا پړه پر دولت نه اچوم ځکه دولت هغه څه چی د انکشافی بودجی تر نامه لاندی د بهرنیو هیوادو څخه لاس ته راوړی د مالیی د با تدبیره وزیر ښاغلی احدی صاحب په وینا که زه غلط نه وسم کابو ۳۰ په سلو کی د بهرنیو مرستی دی او ۷۰ په سلو کی یی د انجوګانو له خوا په افغانستان کی کارول کیږی. په هر هیواد کی اقتصادی چاری د یوه لاسه اداره کیږی ولی له بده مرغه په افغانستان کی د مالی ادارې قصابان ډیر او په نتیجه کی غوا مرداریږی.

نظامی پوځ:
ښاغلی
Jones د نظامی ځواک په هکله په افغانستان کی د ګولد ستندرد Gold Standard( په مالی ترمینالوژی کی دا یو پولی ستندرد دی چی د هغه پر پنسټ د پولی واحد ارزښت ټا کل کیږی)  وړاندیز کوی. دا په دی مانا چی دی وایی په مساعدو اومطلوبوشرایطو کی د ډاډه امن لپاره د نظامی پوځیانو شمیر د خلګو د نفوس  په تناسب باید ۲۰/۱۰۰۰ یعنی داچی هر ۱۰۰۰ وګړوته باید ۲۰ عسکر ولاړ وی یا په بله مانا نظامی عسکر باید د نفوس به تناسب۲ په سلو کی وی تر څو ډاډ من امنیت را منځ ته شی. او حال دا چی دی وایی د CIA د ۲۰۰۷ع کال د رپورت سره سم د افغانستان نفوس و ۳۲۰۰۰۰۰۰ دوه دیرش میلیونه ته رسیږی او همدا اوس په هیواد کی د ننه د بهرنیو عسکرو په ګډون ۱۴۳۵۰۰یولک دری څلویښت زره او پنځه سوه عسکر شتون لری چی ددی ډلی څخه ۸۵۰۰۰ کورنی،۳۵۰۰۰ د ناټواو۲۳۵۰۰ امریکایی عسکر دی، چی د پورتنی فورمول په اساس د هیواد د نفوس کابو ۰.۴٪جوړوی. او دا دده په آند یو د بی امنیتۍ لامل دی چی ګولډ سټنډرډ په نظر کی نه دی نیول شوی.
زما په آند دا ښاغلی لکه د سره پوځ سیاسیون ډیر خطا وتلی، ولی چی هغو هم ډیر داسی ورته فورمولونه تر لاس لاندی ونیول په دی هیله چی په افغانستان کی به ددوی په آند یوه داسی ټولنه جوړه کړی چی کار په اندازه د قدرت او معاش په اندازه د ضرورت ولی په خپل اتو کی ډبل شول. نو اوس هم موږ ددی معاصرو سیاستوالو څخه هیله کوو چی د ګولډ سټندرډ پر ځای دی د افغانستان تاریخ ولولی او زه دوی ته دا ډاډ ورکوم چی د ملت جوړونی ټول فورمولونه پکښی موجود دی او د لاندی سوالونو ځوابونه دی پیدا کړی:
1.
      د افغانستان د تاریخ اتلان څوک دی؟
2.
      د افغانستان تاریخ کومی جګړی تیري کړي، او چا قربانۍ ورکړی دی؟
3.
      د جهاد اتلان چی په رښتیایی ددین اووطن په نا مه ځانونه قربانی کړل څوک دی او هغه تش په نامه اتلان(ملی خاینین) چی په هیواد کی یی د نفاق تخم وښیندی او د سره پوځ سره یی د خپلو کرغیړنو موخو.............(ویل یی اړین نه بولم) د پلی کولو له پاره، سیاسی سوداګرۍ پیل کړی او ننه ورځ په دی ټوکر ټوکر افغانستان کی خراسان یا ستمستان غواړی، هغه څوک دی؟
ولی هغه پر وطن او دین مین اتلان چی امریکا! تا تر پرونه پوری پر شا ټکول چی د سره پوځ په مقابل کی و جنګیږی نن په خپل پلرنی ټاټوبی کی چی نیکونویی دا
۲۶۰ کاله په میراث ور پری ایښی ځای نلری.
راشی او بهرنی سیاستوالو او غربی رهبرانو!
  چی د چا خبره سر په ګریوانه کی کو او خپل وجدان مخ ته قاضی کړو چی ایا هغه مخالفین چی نن په خپل وطن کی ځای نلری لکه ښاغلی حکمتیار، د کومی ګناه په اساس ننه ورځ د امریکا په تور لست کی دی. او حال داچی حرفوی جنایتکاران ستا تر ږیری لاندی لکه د لستوڼی ماران د حکومت چار چار پیره راګرځیدلی او هره ورځ تاسو او ولسمشرکرزی ته لومکی ایږدی او د ملی؟ جبهی په نامه اپوزیسون یی جوړکړی چی کوټ کوټ یی دلته او هګۍ په ایران، تاجکستان او مسکو کی اچوی او په حکومت کی د بی برخیتوب ناری سوری یی تر آسمانه رسیدلی دی. 
4.
      ولی ننه ورځ یوازی جګړه د ختیځ نه نیولی تر سهیل او بیا ترلو یدیځه پوری ده؟ ولی؟
5.
      حکومت کی کوم اشخاص ډیرکی تشکیلوی؟
ښکاره خبره ده چی اکثریت یی هغه څوک دی چی په تیرو
۱۳ کلونوکی یی هغه جنایتونه کړی چی نه غواړم خبره اوږده شی ځکه حتی ۲۵ کلن نسل هم پری شاهد دی او په دی هکله هر یو افغان یو بشپړ تاریخ دی.
راشی لکه څنګه چی مو په افغانستان کی د بهرنیو ځواکونو د پاتی کیدو په هکله ټول پوښتنه تر سره کړه، د حکمتیار او هغه جهادی؟ رهبرانو چی ننه ورځ په حکومت ننوتلی او د پردی شاته غواړی حکومت او نړیواله ټولنه بدنامه او خپل باداران لکه ایران، او مسکو خوشحاله کړی یوه ټول پوښتنه تر سره کړی. نو بیا به تاسو ته ښکاره شی چی د خلګو په زړونو کی څوک ځای لری او له چا څخه کرکه لری؟


د یوه سمسور افغانستان په هیله!

حیات الله (بهیر)


سياست‌هاي خاورميانه‌اي آمريكا پس از 11 سپتامبر

سيدمحي‌الدين ساجدي: زماني كه حادثه 11سپتامبر اتفاق

 افتاد و نوع جديدي از تروريسم به نمايش درآمد و فصل نويني

در تاريخ جهان معاصر شروع شد، رئيس‌جمهوري آمريكا «بنيان»

 جديدي را در روابط بين‌الملل و رابطه آمريكا با جهان خارج پايه‌گذاري كرد كه مي‌توان موارد مشابهي با آن را در تاريخ آمريكا يافت ولي براي نخستين بار با اين صراحت عنوان شد.
 

 

وي گفت كه دنيا 2 دسته است؛ يا با آمريكاست يا  در برابر آمريكا. در جنگ با تروريسم، دنيا به 2 دسته تقسيم مي‌شود؛ يا در كنار آمريكاست و سياستي حداقل مشابه آمريكا را پيش مي‌گيرد يا اينكه در مقابل آمريكا قرار مي‌گيرد.

در زمان جنگ سرد ميان آمريكا و اتحاد جماهير شوروي، قواعد و قوانيني حاكم بود و دنيا بين 3 نيرو تقسيم مي‌شد؛ بلوك غرب و سرمايه‌داري؛ بلوك شرق و سوسياليسم.

دولت‌هايي كه مي‌خواستند مستقل باشند و تعهدي به اين 2 اردوگاه نداشته باشند، گروه غيرمتعهدها را تشكيل دادند و برخي اعضاي آن سعي مي‌كردند با موازنه منفي، جايگاهي براي خودشان در نظام جنگ سرد پيدا كنند.

اينك آمريكايي‌ها - و مشخصا بعد از حادثه 11سپتامبر - مدل جديدي را به دنيا عرضه كردند كه ديگر در آن بلوك‌بندي جايي ندارد و امكان مانور هم براي ديگر قدرت‌ها و كشورها باقي نمي‌گذارد. در واقع تنها هژموني آمريكاست كه بايد وجود داشته باشد و همه بايد حتي موجوديت كنوني و آينده خود را در سايه آن بررسي كنند.

از همان ابتدا هم روشن بود كه اين تقسيم‌بندي نادرست است و بسياري از دولت‌ها هستند كه در عين مبارزه و مخالفت با تروريسم، نمي‌خواهند در كنار آمريكا قرار بگيرند ولي دولت آمريكا به خود حق مي‌دهد كه اجراي الگو و بنيان خود در جهان را پي بگيرد.

از همين رو بود كه بحث اروپاي جديد و اروپاي قديم مطرح شد و آمريكايي‌ها درصدد آن برآمدند كه نيروهاي جديدي در اروپا پا بگيرند كه از ميزان نفوذ و قدرت فرانسه و آلمان بكاهند. زماني كه مخالفت فرانسه و آلمان با حمله به عراق، در سازمان ملل متحد شكل حقوقي به خود گرفت، نمايندگان دولت آمريكا به صراحت گفتند كه بايد سازمان ملل متحد جديدي تشكيل شود.

اين قطب‌بندي و خط‌كشي جديد در خاورميانه نيز ترسيم شده است. دولت‌هايي در خاورميانه در استراتژي آمريكا مي‌گنجند و دولت‌هايي در خارج از آن قرار دارند؛ دولت‌هاي متحد آمريكا و دولت‌هاي ضدآمريكا كه اين دولت‌ها و نيروها و سازمان‌هاي «خارجي» و «ياغي» نبايد در هيچ معادله‌اي در نظر گرفته شوند، حتي اگر به قيمت بروز تحولاتي خطرناك تمام شود.

دولت آمريكا 2 طيف را بيشتر در ميان كشورها و دولت‌هاي اين منطقه نمي‌شناسد؛ گروه «اعتدال» كه از اسرائيل و شوراي همكاري و مصر و اردن تشكيل مي‌شود و تشكيلات فلسطيني ابومازن يا دولت سنيوره در لبنان را هم با خود به يدك مي‌كشد.

آمريكا به اين گروه سلاح (63ميليارد دلار) مي‌دهد و تا حدي سياست خارجي آنها را هم تعريف مي‌كند. از نظر آمريكا، ديگر دولت‌ها و نيروهاي مؤثر خاورميانه در خارج از اين طيف قرار دارند كه ايران و سوريه و حماس و جهاد اسلامي فلسطيني و حزب‌الله لبنان را شامل مي‌شود.

مساعي ايران در حل مشكل افغانستان با جواب محور شرارت روبه‌رو مي‌شود. روشن است كه نقش ايران در تقويت و هدايت نيروهاي شمال و فتح كابل و هماهنگي‌هاي لازم و مفيد ميان طرف‌هاي معادله افغانستان و سپس اجلاس بعدي را نمي‌توان ناديده گرفت ولي آمريكا اين مساعي را كاملا ناديده گرفت و بعدها ايران را به اعمال سياست‌هاي خرابكارنه در افغانستان متهم كرد.

توافقنامه اخير ميان ايران و آژانس بين‌المللي انرژي هسته‌اي هرگونه شبهه‌اي را از ميان مي‌برد و شفافيت فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران را طبق معيارها و ضوابط بين‌المللي نمايان مي‌سازد ولي پاسخ آمريكا تلاش براي افزايش تحريم‌هاي اقتصادي و سياسي بر ضد ايران است.

در صحنه فلسطين، دولت حماس با آراي مردمي در انتخابات پيروز شد و بر سر كار آمد و ناظران بين‌المللي و از جمله جيمي كارتر  بر درستي آن انتخابات صحه گذاشتند ولي از نظر آمريكا نه رأي مردم براي حماس مشروعيت ايجاد مي‌كند و نه انتخابات بلكه نزديكي با اسرائيل و شناسايي آن، سرنوشت دولت حماس و بقايش در خانواده جهاني را تعريف و تضمين مي‌كند. وضعيت جديد در فلسطين نشان مي‌دهد كه براي آمريكا حفظ و تشويق دموكراسي اهميتي ندارد.

نه‌تنها رأي مردم ناديده گرفته شد بلكه برخوردي كاملا غيردموكراتيك با دولت منتخب صورت گرفت و طرح نظامي مفصلي هم براي براندازي آن ريخته شد. هم اينك نيز آمريكا درصدد برگزاري اجلاس بين‌المللي صلح است و مي‌خواهد توافقي اصولي ميان فلسطينيان و اسرائيل شكل دهد ولي به راحتي، رأي بخش عمده‌اي از مردم فلسطين در غزه و ميان آوارگان فلسطيني را ناديده مي‌گيرد؛

يعني كافي است كه در رأس هرم قدرت، فردي - و نه حتي حزب و گرايشي مردمي باشد كه از آمريكا جانبداري يا تبعيت كند؛ خواه ابومازن باشد، خواه حسني مبارك يا علي عبدالله صالح يمني تا آمريكا با او وارد تعيين و تقدير مسائل سرنوشت‌ساز بشود بدون آنكه به افكار عمومي اين كشورها توجهي بكند. در لبنان نيز هم‌اينك 2 خط و نگرش وجود دارد؛

در يك طرف حزب‌الله لبنان و متحدانش ايستاده‌اند كه در ميانشان مسيحيان و سنيان وجود دارند و اكثريت مردم لبنان نيز از اين طيف حمايت مي‌كنند. در طرف ديگر، آمريكا قرار دارد و ديگر هيچ؛

يعني گروه‌هايي كه عنوان طرفدار دولت را حمل مي‌كنند، هيچ‌گونه قدرت تصميم‌گيري ندارند و سفير آمريكا در همه جزئيات تصميم‌هاي آنها دخالت مي‌كند كه آخرين نمونه آن پاسخ اين طيف به ابتكار عمل رئيس مجلس لبنان بود.

سران اين طيف در «بكفيا» تشكيل جلسه دادند و به اين نتيجه رسيدند كه رئيس مجلس و سراسقف ماروني‌ها درباره شخص رئيس‌جمهوري آينده با هم مذاكره كنند ولي بلافاصله سفير آمريكا با آنها تماس گرفت تا از اين تصميم منصرف شوند و سرانجام هم اين امر در بيانيه آنها انعكاسي نيافت.

آنچه در لبنان مي‌گذرد، نقض صريح قانون اساسي و قرارداد طائف و برهم زدن اصل ماندگاري اين كشور - يعني همزيستي ميان فرقه‌ها و طوايف ديني و مذهبي و «دموكراسي توافقي» - است. اگر رئيس‌جمهوري در موعد مقرر در لبنان انتخاب نشود، بروز شكاف در مؤسسات و نهادهاي لشكري و كشوري حتمي است.

فرانسوي‌ها نيز اين موضوع را درك كرده‌اند و مي‌خواهند رئيس‌جمهور ضعيفي در لبنان سر كار نيايد و صبغه مسيحي لبنان تضعيف يا گم نشود. از همين رو، از همه طرف‌هاي درگير در لبنان دعوت به مذاكره در حومه پاريس كردند كه بلافاصله با ابراز ناخرسندي آمريكا روبه‌رو شد؛

چون موضوع اساسي براي آمريكا در لبنان نه رياست جمهوري است و نه حفظ دولت كنوني بلكه خلع‌سلاح مقاومت و منزوي كردن حزب‌الله و ندادن هيچ امتياز كوچكي به اين حزب در صحنه تحولات داخلي است. دولت كنوني لبنان نقص عمده‌اش اين است كه بخشي از مردم لبنان در آن نماينده ندارند و هر تصميمي گرفته شود، بدون درنظر داشتن رأي و مصالح شيعيان است.

حزب‌الله و متحدان وي - حتي در ميان مسيحيان - نبايد در هيچ معادله‌اي از نظر آمريكا جايي داشته باشند و به همين علت است كه ابتكار رئيس مجلس لبنان براي حل بحران اين كشور حتي به قيمت كنار گذاشتن شرط تشكيل دولت وحدت ملي با بي‌اعتنايي آمريكا و متحدانش در لبنان قرار مي‌گيرد.

بزرگ‌ترين شرط جناح مخالف دولت لبنان، تشكيل دولت وحدت ملي قبل از انتخاب رئيس‌جمهوري بود ولي نبيه بري اين شرط را نيز برداشت و تنها شرط را عمل به قانون اساسي و لزوم حد نصاب قانوني براي انتخاب رئيس‌جمهوري بعدي دانست. با اين همه، پاسخ آمريكا و متحدان‌اش به اين ابتكار هم منفي بود.

از نظر آمريك&