داماراتو شيخ يو افغانۍ مزدورکار په ډېر بېرحمانه توګه شکنجه کوي

له یوي نیمې میاشتې راهیسې په ډیرو زیاتو عربي انترنټ پاڼو کې یو ویدیو خوره شوي ده، چې ګمان کیږي داماراتو دمړ شوي پاچا شیخ زاید ځوي عیسی  بن زاید یو افغانې مزدورکار په ډیره وحشیانه توګه شکنجه کاري کوي.

[img]http://www.uaetorture.com/uploads/images/Projects/Sheikin_Issa_004.jpg[/img]

باسم النابلسې چې یو لبنانې اصله امریکايي دې، او دشیخ عیسی بن زاید دتجارتي کارونو دادارې عهده يي په غاړه درلوده، دا هر څه دهغه له خوا بربنډیږي.

[img]http://www.uaetorture.com/uploads/images/Projects/Sheikin_Issa_003.jpg[/img]

باسم نابلسي په هغه دعوا کې چې له خپلې ښځې سره يي یو ځاي دشیخ عیسی بن زاید په ضد يوې امريکايي محکمې ته پورته کړې ده وايي:

ما دنوييمو کلونو دپیل څخه راپه دیخوا دشیخ عیسی سره دهغه دبزنس دمدیر په توګه کار کاوه... وروسته مې کشف کړ، چې دا سړۍ په سادي مرض اخته دې، دخلکو دشکنجه کولو څخه خوند اخلي، خپل کارمندان شکنجه کوي، دشکنجې پر وخت ترې ویدیوګانې ډکوي، تر څو يي وروسته دخوند اخیستلو لپاره  ننداره وکړي.
نابلسي زیاتوي: چې زما اړيکې دشیخ عیسی سره هغه وخت خرابې شوي، چې ما دیوه شکنجه افغاني کارمند په سر احتجاج وکړ، په کوم کس چې شیخ عیسی دغلا تور لګولې وو، چې دهغه له مزرعې (پټيو) څخه يي څه غلا کړي دي، نو کله چې شیخ عیسی په دغه افغاني کارمند دشکنجې محفل پاي ته ورساوه، نو ما ترې وغوښتل چې باید اوس امر صادر کړۍ چې ددغه کارمند علاج وشي، ځکه چې  مړ نه شي، نو شیخ په دې خبره ډیر غوسه شو، زه يي بندې کړم، شکنجه يي کړم، او زما ښځي ته يي دجنسې تیري تهدید ورکړ ..... دشیخ عیسې سره دهغه په وحشي فرعوني حرکت کې دهغه ورور شیخ سیف چې وزیر داخله دی، او بل ورو ريي چې ناصر نومیږي،
 هم شریک دي.

[img]http://www.uaetorture.com/uploads/images/Projects/Sheikin_Issa_005.jpg[/img]


نابلسي وايي: زه په دې وتوانیدم، چې دشکنجې او تعذیب کيسټې وتښتوم، او دغوښتنې په وخت کې به يي محکمې ته دیوه دلیل په توګه ضرور وړاندې کوم، نو په دې کيسټو کې څه دي:


نابلسي په خپلې دعوی کې دیوې کيسټې باره کې وايي، چې پنځه څلويښت دقیقيي کيسټ دې، او دهغه افغانې کارمند چې محمد شاه پور نوميږي، دشکنجي ټول محفل په کې ثبت شوې دی، ددې محفل هیرو شیخ عیسی بن زاید دې، چې په وزارت داخلې پورې تړلې لسګونه پوليس والا هم ورسره ملګري دي چې مشري يي دداخلي وزیر سیف بن زايد کوي.


دشکنجې محفل په دې ډول پیل کیږي، چې لومړۍ دغه افغانې کارمند دشیخ عیسی بن زاید له خوا په سوکانو وهل کيږي، پولیسو کلک نیولې وي، او شیخ عیسی يي تر هغې په سوکانو وهي تر څو چې ستړې شي، نو کښينې، او پولیسو ته امر وکړي، چې دسوکانو باران پرې جاري ساتۍ، په دې درنګ کې چې دشیخ عیسی بن زاید ساه ګانې برابرې شي، راپاڅيږي، او ددغه افغاني کارمند په خوله کې شګې واچوي، بیا يي په ځمکه وغورځوي، په سر يي ودریږي، جامې ترې وباسي، بربنډ يي کړي، او بیا يي په تناسلي آله کې شکنجې ته دوام ورکړي، په شکنجه کې دهغه اوږد لرګي نه کار اخلي کوم چې داوښانو دوهلو لپاره کارول کیږي، .. بیاشیخ عیسی یو تیره لرګې راواخلي چې میخونه پرې هم لګیدلي دي، او ددغه کارمند دبدن په ټولو برخو يي ګوذارونه پیل کړ، شیخ عیسی دراحت لپاره کښيناست، او پولیسو ته يي امر ورکړ چې په همدغې خنډن لرګې ددغه کارمند وهلو ته ادامه ورکړي.

[img]http://www.uaetorture.com/images/uaetorture/pics/20080814142009765.jpg[/img]

له هغې وروسته شیخ عیسی ددغه افغاني په تناسلې آله باندې یوه داسې تیزه دوا وشیندې، چې ډیر ژر اور اخلي، او بیا ورته اور لګیت ورته کړي، نو ددغه مظلوم دآلی تناسلې شاوخوا برخې وسوځيږي،  او دسوځیدلې غوښې بوي يي په چیغو نارو ورګډ شي.

[img]http://www.uaetorture.com/uploads/images/Torture/torture_006.jpg[/img]


شیخ زاید خپل وحشتناک محفل په دې پاي ته ورسوي چې ددغه افغاني په پښو باندې یو تخته لرګۍ کیږدي، او بیا امر وکړي، چې له پاسه دې پرې ګاډۍ تیر کړې شي، دګاډې تیريدو په حال کې ددغه افغاني مزدورکار دپښو دهډوکو ماتیدا په ویدیو کیسټ کې تر غوږو کیږي، دغه وخت کې له ډیره درده دافغانې مزدور چیغي ودریږي، او درحم غوښتنې التماس يي هم ختم شي.

[img]http://www.uaetorture.com/uploads/images/Torture/torture_007.jpg[/img]

دشیخ عیسی دکارونو مدیر نابلسي وايي: چې له شلو څخه زیاتو کارمندانو دشیخ په لاس رنګا رنګ شکنجې لیدلي دي، کومې چې به شیخ په ویديويي کيسټ کې ثبتولې، تر څو يي وروسته له نندارې  څخه خوند واخلي.


باسم النابلسی وايي: شیخ زه بندې کړم، شکنجه يي کړم، کوښښ يي کاوه چې کیسټې له ما څخه واخلې، کومې چې ما په یو پټ ځاي کې خوندې کړې وي، او بیا مې له اماراتو څخه بهر وتښتولې، ځکه چې په دې پوهیدم چې کيسټې یواځينۍ مادي دلیل چې ما له مرګه ژغورلې شي..


نابلسي زیاتوي: دبند په موده کې يي  جسماني او نفسي شکنجې ګاللې دي، او که چیرې امريکايي تابعیت يي نه لرلې، نو وژل شوې به هم واي.


نابلسي چې یو لبنانې الأصله امریکايي دې، او دشیخ عیسی سره يي کار کاوه، اوس يي دهیوسټن محکمې ته دشیخ عیسی په ضد دغه قضیه پورته کړې ده، دعوی  دابوظبۍ شیخ ته سپارل شوې ده، او هغه له محکمې څخ د راروان اګست اتمه پورې مهلت غوښتې دې (کيداي شي مطلب تیر اګست وي)، او عذر يي وړاندې کړې دی، چې دخپل ورور شیخ ناصر دوفات په مراسمو  بوخت دي.

پاتې دی  نه وي، چې دغه ویدیو په یوټیوب کې د څو پیوندونو په مټ خوره شوې وه، چې وروسته دیوټيوب دادارې له خوا لرې شوې ده، نو دلته څو وجهې دی:
۱-   یا خو دملیونونو پيسو په مقابل کې ویدیو له منځه وړل شوې ده.


۲-   یا خو دغه خبر دروغ دې، خو دا احتمال په دې کمزورې دی چې په یوټيوب کې دمختلفو ملکونو دپاچاهانو په اړه دروغجنې غیر حقیقي ویدیوګانې شته دي، خو دیوټیوب دادارې له خوا له منځه نه وړل کیږي.
۳-   يا خو نور څه سیاسي مشترک مصالح دي،
په یوټيوب کې مخکې دا ویدیو دلاندنې پیوندونو لاندې پرته وه:

برابري يا آزادي؟

سيد حسين امامي: فريدمن به همراه فريدريش آگوست فون هايك و رابرت نوزيك جزو ليبرال‌هاي راست‌گرا به شمار مي‌آيند كه شكل‌هايي از برابري را مخل آزادي و با آن جمع‌ناپذير مي‌دانستند و سخن گفتن از عدالت اجتماعي را در جامعه مركب از افراد آزاد، موجب پيدايش قدرتي برتر و سلب آزادي انسان‌ها مي‌شمردند.
 

فريدمن در مورد واژه‌هاي آزادي و برابري مي‌پرسد: آيا آرمان‌هايي كه با اين دو كلمه بيان مي‌شوند مي‌توانند در عمل با هم تحقق يابند؟ آيا برابري و آزادي با هم در توافقند  يا در تضاد؟ او پاسخ مي‌دهد: در نخستين دهه‌هاي جمهوري در آمريكا، «برابري» معناي برابري در مقابل پروردگار را داشت و آزادي معناي «آزادي» افراد در شكل دادن به زندگي خودشان را.
در آن زمان، اما بعد از جنگ‌هاي داخلي آمريكا، بحث و جدل در مورد معناي برابري و آزادي به ساحتي ديگر كشيده شد و به مرور زمان برابري، معناي برابري فرصت‌ها را پيدا كرد؛ بدان معني كه هيچ مانع خود‌سرانه و مستبدانه‌اي نبايد راه هيچ‌كس را سد كند يا او را از به كار گرفتن قابليت‌ها و تعقيب هدف‌هايش بازدارد. نه برابري در مقابل پروردگار و نه برابري فرصت‌ها - هيچ‌يك-  با آزادي افراد در شكل‌دادن به زندگي خود هيچ تضادي نداشتند بلكه برعكس، برابري و آزادي، دو چهره از يك ارزش اجتماعي را تشكيل مي‌دادند و آن اينكه هر يك از افراد جامعه بايد صاحب‌اختيار وجود خويش به حساب آورده شوند.
برابري دستاوردها، از مفاهيم جديد در برابري است و بنا بر اين معني تازه، درآمد يا سطح زندگي همه‌كس بايد برابر باشد و همگي بايد يك‌جا و همزمان دست از رقابت با هم فرو شويند. برابري دستاوردها البته با آزادي، تضاد آشكار دارد و كوشش براي ترويج آن سرچشمه اصلي رشد بي‌حد‌وحصر و فزاينده دولت شده و خود، سرچشمه‌هاي محدوديت فراواني شده كه دولت‌ها به آزادي مردم تحميل مي‌كنند.
به‌تدريج مفهوم ديگري به نام «برابري فرصت»  شكل گرفت. برابري فرصت را نيز همانند برابري فردي، نبايد درمفهوم ظاهري‌اش درنظرآورد.شايد بهترين ترجمه از مفهوم واقعي اين اصطلاح در گفته‌اي فرانسوي آورده شده باشد كه از دوران انقلاب فرانسه به يادگار مانده است. هر پيشه‌اي جولانگاهي است گشوده بر استعدادي، يعني هيچ مانع خود‌ساخته‌اي نبايد مردم را از دست يافتن به موقعيت‌هايي باز دارد كه در پرتو ارزش‌هاي خويش دنبال مي‌كنند. از اين چشم‌انداز، برابري فرصت‌ها هيچ‌چيزي نيست جز بيان مشروح‌تري از برابري فردي.
فريدمن مدعي است كه اولويتي كه در سلسله‌مراتب ارزش‌ها به برابري فرصت‌ها داده شد، به‌خصوص در سياست‌هاي اقتصادي آمريكا (اقتصادآزاد، رقابت و عدم‌دخالت دولت در بازرگاني) ظاهر شد؛ از همين ‌رو بود كه هركس خود را آزاد يافت تا هر شغلي كه مايل است پيشه كند و هر ملكي را كه مي‌خواهد بخرد، تنها به اين شرط كه توافق و تراضي طرف ديگر معامله را حاصل كند و هر كسي خود را آزاد يافت تا ميوه موفقيت‌هاي خويش را جمع آورد و اگر شكست خورد رنج و هزينه آن شكست را بر دوش بكشد. هيچ مانع خودساخته‌اي سد راه هيچ‌كس نمي‌توانست باشد.
مفهوم متفاوت ديگر از برابري، مفهوم برابري دستاوردهاست. مفهوم مزبور در سياست دولت انگلستان و كشورهاي قاره اروپا تأثير گذاشت و سپس در نيمه قرن گذشته به‌طور فزاينده‌اي سياست دولت ايالات‌متحده را نيز تحت‌تأثير قرارداد. به زعم مدافعان برابري دستاوردها، همگان بايد در يك زمان به خط آخر مسابقه برسند. هدف در اينجا رعايت انصاف است كه خود مفهومي به‌مراتب مبهم‌تر است؛ مفهومي كه ارائه تعريف دقيقي از آن، اگر محال نباشد، بسيار مشكل است. شعار جديد كه به‌صورت «سهم منصفانه‌‌اي براي همه» درآمده جاي شعار كارل ماركس را گرفته كه مي‌گفت: «به هركس به اندازه نيازش و از هر كس در حد توانش».
اين مفهوم تازه برابري، با دو مفهوم ديگر آن به‌شدت در تضاد است؛ چه آن مجموعه از مقررات دولتي كه مروج برابري فردي يا برابري فرصت‌هاست درعين حال مروج آزادي هم هست و حال آنكه آن مجموعه از مقررات دولتي كه ناظر به دستيابي به سهم منصفانه براي همه است، برعكس محدودكننده آزادي است. اگر قرار باشد ميزان درآمدهاي مردم براساس انصاف تعيين شود، در آن صورت بايد پرسيد چه كسي تصميم خواهد گرفت كه مراد از منصفانه چيست؟»
 انصاف همين‌كه از يكساني فاصله گرفت، ديگر يك مفهوم مشخص نيست. فريدمن مي‌گويد: زندگي به ذات خود منصفانه نيست بنابراين اغوا‌كننده است كه باور كنيم دولت مي‌تواند روندي را اصلاح كند كه طبيعت اختيار كرده است. ازجمله كشورهايي كه در قرن نوزدهم برابري فرصت‌ها را باب كرد و در قرن بيستم حركت به سوي برابري درآمدها را رهبري نمود، انگلستان است. از جنگ جهاني دوم به اين طرف، سياست داخلي انگلستان پيوسته قانوني از پس قانوني ديگر تصويب كرده است تا از ثروتمندان بگيرد و به مستمندان بدهد.
فريدمن مي‌گويد: برابري فرصت‌ها و برابري فرزندان آدم در مقابل قانون، آرمان بسيار پسنديده‌اي است و خود به شكوفايي استعدادهاي انساني مي‌‌انجامد و هيچ تضادي هم با آزادي سياسي ندارد ولي همين كه برابري فرصت‌ها و برابري در مقابل قانون را رها كنيم و به‌دنبال برابري دستاوردها برويم، خواه‌ناخواه در روندي غيرطبيعي گام مي‌گذاريم و از اين روند، متأسفانه نه تنها برابري دستاوردها حاصل نمي‌شود، بلكه برابري فرصت و برابري در مقابل قانون و نيز آزادي سياسي مردم هم از دست مي‌رود.

 

---

 

   تنظیم خانواده در افغانستان               ایمان شایسته گفتگوی زیر قسمتی از مکالمه با یک مرد خیلی فقیر میانسال و شوخ طبعی بود که برای شرکت در مراسم شب نشینی فقیرانه تولد هشتمین فرزندش به خانه اش رفته بودم. بدون شک این تنها مورد نیست بلکه بسیارند کسانی که وقتی درباره تعداد زیاد فرزندانشان صحبت کنی فکر می کنند آنها را از رابطه جنسی منع می کنی: - آخر چرا ایقه اولاد میارین وقتی توانایی کلان کدنشانه ندارین؟ - خو... کار خداست دیگه! شهوته خود خدا هست کده، زنم هم به مه حلال است، چرا نکنم؟ زنا کنم؟ - بکن ولی اولاد دار نشو - مگه میشه؟ - بله که میشه -چی قسم؟ -از کاندوم استفاده کن -کاندوم؟ کاندوم دیگه چیست؟روی هم رفته صحبت از مسایل جنسی و روابط جنسی در جامعه ای سنتی که آن را بی بندوباری، پررویی، بی شرمی می داند و درنتیجه نگاه های غریبی را حواله آدم می کند کار ساده ای نیست. در روستاها و مناطق دوردست این گونه مسائل واقعاً تابوست. ولی جامعه شهری هم هنوز به شکل نسبتاً گسترده ای متأثر از آداب و شرم و حیای سنتی است. بنابراین هنوز نمی توان در سطح جامعه به راحتی در مورد مسایل جنسی، راه های کنترل جمعیت و تنظیم خانواده و بیماری های مقاربتی صحبت کرد.اما اگر به جای آن از مسایل زناشویی و روابط زناشویی استفاده کنی وضعیت بهتر خواهد بود و البته که در اینجا روابط جنسی فقط باید بین زن و شوی باشد. اما اگر به اشتباه واژه سکس از دهانت برآید قضیه کمی پیچیده می شود چرا که رابطه نامشروع در ذهن مخاطب تداعی می شود و اگر وجهه مثبتی داشته باشی لکه دار می شود. همین مسأله باعث شده که بسیاری از مسایل مرتبط با رابطه جنسی یا همان رابطه زناشویی، بیماری ها و مشکلات مادران و فرزندان نادیده انگاشته شده و کمتر مورد توجه قرار بگیرد. اکثر خانواده های افغان شلوغ و پرجمعیت است و در هر خانه ای تعداد قابل توجهی بچه های قد و نیم قد با هم یا در کنار یکدیگر زندگی می کنند.میل به داشتن تعداد زیاد فرزند در میان مردم افغانستان هنوز کهنه نشده. هنوز هم بسیاری از مادران و نوزادان به علت کمبود امکانات و مراکز بهداشتی، فقر و شیوع بیماری های مختلف تلف می شوند.تا همین گذشته های نه چندان دور فرهنگ غالب به گونه ای بوده که تعداد بیشتر فرزند مایه افتخار پدر و مادر و فامیل و نشانه قوی بودن زن و مردانگی مرد به شمار می رفته.در بعضی موارد جلوگیری از بچه دار شدن گناه پنداشته می شده و به دنیا آمدن فرزند را کار خدا می دانسته اند. و در مورد رزق و روزی هم شعار "هر آنکس که دندان دهد، نان دهد" سر می داده اند. به عبارتی لزوم جلوگیری از بارداری و بچه دار نشدن اصلاً مطرح نبوده.هنوز بسیارند مادرانی که بین ۱۰ تا ۲۰ فرزند به دنیا آورده اند. اما با گذشت زمان همه چیز در حال دگرگونی است و یخ های اینگونه سنت ها در حال ذوب شدن است. این دگرگونی در سطح شهرها به شدت محسوس است. به خصوص زوج های جوانتر که ذهنیت آماده تری برای تغییر داشته اند اکنون میل زیادی به داشتن بچه های بیشتر ندارند و برعکس به داشتن بچه های بهتر و سالمتر بهای بیشتری میدهند. مهاجرت بسیاری از افغان ها به کشورهای دیگر و ارمغان فرهنگی آنها در بازگشت به کشورشان نیز سبب شده که مردم بیش از پیش به راه های پیشگیری از بارداری زنان آشنا شوند. در میان کسانی که به کنترل و پیشگیری از بارداری روی می آورند؛ استفاده از لوپ (IUD) چندان معمول نشده و استفاده از تاب لت (قرص) های جلوگیری به دلیل اثرات جانبی نیز طرفداران زیادی ندارد اما استفاده از کاندوم روز به روز افزایش می یابد. وزارت صحت عامه (بهداشت) افغانستان در اقدامی نمادین و تشویقی اعلام کرده که می خواهد میلیون ها کاندوم رایگان را بین مردم فقیر و کم درآمد توزیع کند اما این نگرانی نیز وجود دارد که شماری از این کاندوم ها به جای استفاده به فروش برسد.همین طور این وزارت گروه های ویژه ی را جهت آگاهی دادن به مردم برای تنظیم خانواده سازماندهی کرده که قراراست در ولایات و مناطق دوردست استفاده از کاندوم را نیز تبلیغ کنند.به گفته مقامات این وزارت آمار مرگ و میر مادران و نوزادان ناشی از ولادت های پی در پی کاهش قابل توجهی داشته و هر سال روند نزولی را می پیماید.آمار دقیقی از افراد آلوده به ویروس HIV نیز وجود ندارد اما تخمین زده می شود هم اکنون بیش از ۳۰۰۰ تن به این بیماری آلوده باشند.در گزارش چند رسانه ای بالای این صفحه عده ای از شهروندان کابل در مورد استفاده از کاندوم برای پیشگیری از بارداری صحبت می کنند

یونلیک: هسکی مېنی ولسوالۍ ته تللی وم

 

ددې يون ليک څخه زما يوازينې موخه دهغو ناخوالو راوړل دي چې زه ورسره داځل مخ شوم

 لیکوال:حسیب الله شینواری - داخو ډير پخوانی متل دی چې هر چاته خپل وطن کشمير دی خو بيا هغه ځای چې چا پکې دماشومتوب شپې ورځې تيرې کړې وي ډير خوږ لگي او انسان پکې دارامی احساس کوي. ما هم خپل ماشومتوب د هسکی مېنی په ولسوالۍ کې ،کوم چې زما اصلي استوګنځای دی تير کړی، نو دهغه ځای هوا، خلک، ژوند، شنې درې، د چنارونو سيوري، دمال پيول، ژرندې ته غلې دانې وړل .... ډير خوند راکوي او په داسې يو فصل کې چې انځر او توتان هم ښه پاخه وي .
ددفتر رخصت پاڼه مې ډکه کړه او وروسته دمنلو نه د پنجشنبې په غرمه له کابله وخوځيدم، له جلال اباد نه مې خپل همزولی اودکوچنيوالي دوخت ملګری او دماما زوی فريد احمد هم له ځانه سره ملګری کړ او روان شو. په  اډه کې مويو فلاينکوچ موټر پيداکړ چې دهسکې مېنې خوا ته ته، موږ هم په اخير سيټ کې کښیناستو، خدای(ج) شته چې ځای مو ډير تنګ و ، دپښولاندې مو د سرې (کود) بوجې پرتې وې او په يو سيټ کې څلور تنه ناست و خو هغه وايه چې زړه تنګ نه وی ځای نه تنګيږي، په موټر کې موخپلې ټوکې ټکالې سره کولې او له ښيښې نه مو دبهر طبيعت ننداره هم کوله. خو ماښام ناوخته دماما کورته ورسيدم .دهمدغه ماما دکوم ځوی چې له ماسره ملګری و. دستړي مه شي او ډوډۍ خوراکه وروسته مو پشه خانې له ځانه سره را واخيستې او ديرې ته ولاړ و . شپه تيره شوه د جمعې ورځ شوه د جمعې ورځ مو د نورو ماما گانو او ترور زامنو سره وکتل. هو زموږ دوه نور دکوچنيوالي همزولي اوملګري لطف الله او ګل محمد د اوړي په رخصتۍ راغلي وو،هغوی مو هم راپيدا کړل، د جمعې په لمانځه کې مو دکلي دمشرانو سره ليده کاته وشول، که تاسو ليدلي وي په کلي کی عموما هغه څوک چې د پوهنتون زده کړيال وي که په هره څانګه کې وي خو دکلي مشران ورته ډاکټر وايي موږ ته هم چا ډاکټر ويل چا به وراره ويل . مازديګر په ديره کې چایو ته ناست وو چی يو تن راغی ،د ماما زوی مې راته وويل چې دا په داپور دمريز ښوونځي کې ددينياتو ښوونکی دی، زه ژر له ځايه راپاڅيدم او په ډير احترام مې ورسره ستړي مه شي وکړل، ټول کښيناستو.چای مو ورته واچاو، د ديرې  له څنګه د دهقانانو يو ماشوم تيريده چې ښوونکي ورباندې غږ کړ،وه هلکه!
هلک راغی ښوونکي ورته وويل: هلکه مازديګرزما دشولونهال دی او ګوره چې ضرور راشې او ګوره که رانه  غلې نو ته، خو ښه پوهيږې، چې سبا ازموينې پيل کيږي غټ صفر به درته درکړم.
ياره خو ډيره غوصه راغله ، ددې پرځای چې ښوونکی دا هڅولی وای چې درس ولوله، خپل نهال ته يې وغوښته اوبيا دا يې هم ورته ويل چې که رانه غی نو صفر ورکوي.
زما هغه ماما دکوم زوی چې له ماسره  له جلال اباد نه ملګری ويعنې دفريد احمد پلار، ٣٦ کاله د هيواد په ګوډ ګوډ کی د ښوونکي سپيڅلې دنده سرته رسولې وه چې دوه کاله مخکې ١٣٨٤ کې د زړه دحملې په سبب له دې فاني نړۍ نه دتل لپاره سترګې پټې کړې(خدای دی وبخښي).
دماما زوی مې وويل راځه چې ځو ولسوالۍ ته ،هم به چکر ووهو اوهم د پلار دتقاعد داخيستلو لپاره به زه يوه وثيقه جوړه کړم ، دولسوالۍ خواته روان شو، هسکې مينې ولسوالۍ  کلي او درې ډيریخورې ورې دي يعنې (والۍ ) په يو ځای او ولس په بل ځای کې دی پوره يو ساعت مو په پښو مزل وکړ څو ولسوالۍ ته ورسيدو. موږ څه نهه، نهه نيمې بجې دولسوالۍ ماڼۍ ته ورسيدو په ولسوالۍ کې دننه ډيره ګڼه ګوڼه وه ، يو خو زموږ په سيمه کې برګۍ اولانجې ډيرې دي اوبل ډير ځوانانو چې غوښتل يې چې دملي اوردو په کتارونوکې شامل شي راغلي وو څو تذکرې واخلي . تر ٩:٠٠بجو لا يو اداري کارکونکی نه وو راغلی .١٠:٣٠ بجې يو يوراپيداکيدو ، لومړی لاړو د پوهنې مديريت ته .د پوهنې په مدیریت کی لس دولس تنه ناستو په منځ کې د چايو يو تور چای جوش ايښې وو او په يو لوی قاب کې دګوړې کنډوسکي، ما لومړی داسې فکر وکړ چې دا ټول ګوندې د پوهنې دمديريت کارکوونکي دي خو وروسته پوه شوم چې د پوهنې دمديريت اصلي کارکوونکي يوازې دوه تنه دي او دانور ددوی ياران دوستان دي او دچای او هسې ګپ شپ لپاره راغلي دي. بايد ووايم چې دننګرهار دپوهنې رياست موږ ته په مديريت باندې يو مکتوب راکړی وو، يو تن کارکونکي ته مو هغه مکتوب وړاندې کړ، کارکوونکي وويل چې دا مکتوب يوازې زموږ مديرصاحب لاسليک کوي اوهغه نشته. نو په بيړه مو ترې وپوښتل چې هغوی کله راځې ؟
کارکوونکي وويل هغوی نن د شولو نهال لري او نه راځي.
خولنډه داچې راغلو محاکمې ته،  هلته يو محرر ناست و له هغه نه مو د وثيقې په اړه وپوښتل، هغه وويل چې تاسې بايد لومړی د وفات شوي ميرمن ته تذکره واخلئ او بيا پنځه شاهدان راولئ.لاړو دتذکرو خونې ته. دهسکې مېنې دولسوالۍ پخوانۍ ماڼې خامه وه او په جنګونو او بارانونوکې ړنګه بنګه شوې  وه.اوسني دولت يو نوی تعمير جوړ کړی چې ځنې ادارې يې په زړو خونو او ځنې يې په نویو کې دي. دتذکريو خونه په زړو خونو کې ده .دتذکرو خونې ته مخامخ يوه بله خونه کې ډير وګړي ناست وو يو دوه پکې دپوليسو په جامه کې هم ول، دوی هم دهغو نورو په شان چای څښل،خوله نورو نه یی تفاوت داو چی هغوی نور پر تشه زمکه او دوی پر دوشکونو ناست ول او ډ ډه يې وهلې وه داسې بانډاريې جوړ کړی وو، تا به ويل چې ګوندې دپيازو سوادګران سره راغونډ شوي . خو دايو ه ته دې نورو لږه ډيره چاپلوسي کوله، له ماما زوی نه مې وپوښتل چې دا څوک دی؟ هغه ويل دا دولسوالۍ دامنیې قوماندان دی.
دتذکرو پاڼې مو راواخيستې ښه وو يو دوه مشران هلته د کومې لانجې لپاره راغلي وو او ژر مو پرې لاسليک کړه . او يوی بلې خونې ته مو ويوړه . په دې بله خونه کې يو بل تن ناست وو چې تذکرې يې کتاب ته رسولې خدای دی دا لري نيمې عينکې يې وې او نيمې يې نه وي (دعينکو يو غوږ نښلونکی يې نه وو) يو هلک ورته راغی چې زما کور ډير لری دی او دلته زموږ دقريې څوک مشر هم نشته چې زه پرې خپل غوښتنليک لاسليک کړم زه څنګه وکړم؟ د واره يې ورته وويل چې څوک نشته لاړشه دبهر دوکاندار ګوته پکې ولږوه.
هر څوک چې به راتلل نود تذکرې به يې ورڅخه سل يو نيم سل روپۍ اخيستې او يابه يې کار ورته ژر نه خلاصاوه، خو ښه وو له موږ سره د قوم يو مشر وو. دهغه په سترګو يې زموږ کار ژر راخلاص کړ ، تذکرې مو واخيستې او بيرته د کور په لور  روان شو.
سبا مو درې تنه نورله ځانه سره د شاهدۍ لپاره پيداکړل چې ټول شپږ تنه شو.کله چې دولسوالۍ ښارته ورسيدو نو دټولو خلکو په څيره کې يو ډول ويره او خوف ليدل کيده، امبولانسونه تله راتله. دهر دوکان مخی ته ډله ډله خلک ولاړ و زموږ چې انځورونه پکار وو دانځورونو دوکان ته لاړو، هو دانځور پلورونکي نه مووپوښتل چې دا څه خبره ده چې داخلک داسې ډله ډله کيږي ؟ هغه وويل چې نن سهار داوغز په سيمه کې (چې دهسکې مينې يو ه قريه ده) دواده ورا راروانه وه او ناوې يې راوستله ماشومان هم ورسره وو او په يوه ناو کې پرې دامريکایيانو طيارو توغندي وغورځولی چې ډير يې مړه دي او يو څو تنه چې زخميان دي او ژوندي پاتې دي هغوی پسې اوس امبولانس لاړ چې کلنيک ته يې راوړي. په ټول ښار اودولسوالۍ په ادارو کې يوه غوغا وه ،چا به يو څه ويل او چابه بل څه، خو يو تن چې پيښه يې له نژدې ليدلی وه نو ويل يې چی دا د زرين خان د زوی واده و، په هغه سيمه کې دموټر لاره نه شته نو خلک عموما ناوې يا پلې راولي او يا يې په اس يا ډولۍ کې راولي. ورا د ناوې پسې تللې وه ، دناوې له کوره چې بيرته   راستانه شوي وو نو په دوه ډلو ويشل شوي وو، يوه ډله يې ماشومان وو چې لږ مخکې روان وو او بله ډله یې ښځې او نجونې وې چې ناوې يې را روانه کړې وه دا مخکۍ ډلې دوروستۍ ډلۍ څخه لرې وه او ديوې غونډې شاته پناه وه په دې وخت کې پر دې مخکې ډلې (دماشومانو په ډله) دامريکايانو طيارو بمونه غورځولي دوروستۍ ډلې سره يو سپين ږيرې وو چې خپل يو لمسی يې په شا کړی وو دې وروستې ډلې ته ويلي چې فکر کوم چې په ماشومانو چا بم وغورځاوه خو تاسو په دې ونو کې تيت شئ او زه يې ګورم چې څه چل دی دا چې کله ورښکاره شوی ګوري چې سر بوټۍ د غوښو پرتې دي اوبس دا وروستۍ ډله چې ددې ماشومانو ميندې وې هغوی دسپين ږيري خبره نه ده منلې اوبس هماغه شان يو ځای سره ولاړې دي چې په همدې وخت کې طيارو پدې وروستې ډلې هم توغندي غورځولي او يو سپين ږيری دخپل په شا کړي لمسي سره روغ پاتې دی کلي ته غږ کړی چې هله چې ټول مړه شو او مرستې ته راشئ خو هغه شخص ويل چې دمړو جسدونه هيڅ نه معلوميدل اويوازې د غوښوبوټۍ پرتې وې او په څادرونو کې يې ګنډه کولې او جنازې ورته کولې نور نه پوهيده چې پدې پنډوکي کې دچا پښه او دچا لاس دی.
دا خو لا څه کوئ چې امريکا غږ په مازديګرنې خپرونه کې وويل چې د هسکې مينې په ولسوالۍ کې امريکايانو ددولت ضد مسلح مليشه باندې بمبار وکړ او هغه يې له منځه يوړه . دې خبر د خلکو احساسات نور هم راپارول . خو ازمون صاحب ته دی خدای خير ورکړي چې په خپل خبر کې يې سم معلومات او دپيښې رښتنې انځور وړاندې کړی وو.
هو دپيٍښې نه يوه ورځ وروسته د هسکې مېينې ولسوال د ولس مشران  راوغوښتل، په ولسوالۍ کې يې ورته يوپسه حلال کړ او والي ته يې بوتلل داچې والي به څو څو روپۍ دولس مشرانو ته په جب کې ايښې وي نور نه پوهيږم.
هو دابايد ووايم چې دې ولسوالۍ ته  د سولې دولسوالۍ نوم ورکړل شوی وو، خو امريکائيان اوس غواړي چې دلته هم ډز و ډوز رامنځ ته کړي ،څو ددوی بيز جوړولو ته بهانه پيدا شي.

---

 یک گزارش تکان دهنده از وضعیت حقوق بشر در ایران به قلم سهیلا وحدتی

زنانی که در راه آزادی عقیده تا پای جان ایستادند

به یاد ده زن بهائی که در شیراز اعدام شدند

مونا محمودنژاد

روز ۲۸ خرداد ماه سالگرد اعدام ده زن است که در سال ۱۳۶۲ در زندان عادل آباد شیراز به "جرم" عقیدتی،‌ بهائی ‏بودن، اعدام شدند. ‏

بیست و پنج سال پس از این اعدام گروهی، یادشان را گرامی می‌داریم و آنها را به عنوان مبارزان از جان گذشته‌ی ‏راه آزادی عقیده در میهن‌مان به یاد می‌آوریم. ‏

این زنان،‌ از مونای ۱۷ ساله تا عزت ۵۷ ساله، بخشی از تاریخ ما هستند و تا پای جان برای دفاع از حق داشتن ‏عقیده و باور خویش ایستادند. ‏
و آنچه بر آنان رفت در صفحه‌ای از تاریخ کشور ما جای گرفته‌ که امیدواریم هرگز تکرار نشود! ‏

و چند خطی از این تاریخ:‏

در زندان عادل آباد شیراز، روز شنبه ۲۸ خرداد، مثل دیگر شنبه‌های بهار ۱۳۶۲، روز ملاقات زندانیان زن بود. ‏خانواده‌های بهائی مثل هر شنبه برای ملاقات رفتند، بی‌خبر از این که آخرین ملاقات است. "کسی باور نمی‌کرد ‏اعدامشون کنن! همه فکر می‌کردن چند ماهی زندانی هستند و بعد آزاد میشن."‏

‏"جرم" این دختران و زنان این بود که در آموزش اخلاق و تعلیمات دینی بهائی به کودکان خانواده‌های بهائی ‏مشارکت داشتند. و البته به آنها اتهام جاسوسی زده شده بود، اما کافی بود آنها دست از عقیده خود بردارند و اسلام ‏بیاورند تا همه "جرم"‌های آنان پاک شود! روی کارت ملاقات زندان که به خانواده‌های آنان داده شده بود، آنها نوشته ‏بود "اتهام: بهائیت" یا "اتهام: ب". برخی از بهائیان زیر فشار و به زور مجبور شدند بگویند که مسلمان شده‌اند، و ‏همه‌ی اتهام‌ها و "جرم"‌های آنان ناپدید شد.‏


اتهام درج شده روی کارت ملاقات به روشنی نمایانگر این بود که این افراد زندانیان عقیدتی هستند.

دستگیری بهائیان شیراز در سال ۱۳۶۱ در طول دو یورش به تعدادی از خانه‌های بهائیان انجام گرفت. برخی از این ‏زنان در حوالی ۱ آبان ۶۱ و برخی دیگر در روز ۸ آذر ۱۳۶۱ دستگیر شدند. جریان دستگیری به نقل از خواهر ‏یکی از دستگیرشدگان که در همان روزها طی نامه‌ای به تفصیل نوشته، چنین است:‏
‏" دوشنبه هشتم آذرماه ۱۳۶۱، مطابق با ۲۹ نوامبر ۱۹۸۲. در حالیکه حدود یکسال از جریان دستگیری (او) و ‏گذراندن چند روز در زندان سپاه شیراز می‌گذشت و در حالی که روز تولدش در این باره بسیار صحبت شد ساعت ‏تقریبا ۸ بعد از ظهر بود که به توصیه بابا که مرتب می‌گفت "دلم شور میزنه، حتما دزد آمده!" به منزل رفتیم. ساعت ‏حدود هشت و سی دقیقه بود که زنگ منزل بصدا در آمد. سه مرد مسلح که هر سه پاسدار بودند وارد منزل شدند. ‏همه جا را جستجو کرده مقداری کتاب، شمایل مبارک و آلبوم خانوادگی را که پیدا کرده بودند در دو گونی ریخته و ‏از آنها صورتی تهیه کردند و از همه ما هم امضا گرفتند. سپس از لیستی که تعداد زیادی اسم بر آن نوشته شده بود ‏اسم (او) را صدا کردند ‏‎]‎‏...‏‎[‎‏ صبح روز بعد اطلاع حاصل شد که حدود ۴۵ نفر را در همان شب و تقریبا با همان ‏کیفیت و توسط سپاه دستگیر و به همان محل زندان سپاه که در گوشه جنوب شرقی شهر شیراز واقع شده منتقل ساخته ‏اند. ابتدا هر کس فکر میکرده که فقط به سراغ خانواده او آمده اند فقط وقتی به پیگیری پرداخته اند متوجه شده اند که ‏بقیه نیز یا قبل از ایشان آنجا بوده و یا پس از ایشان."‏

پس از دستگیری، آنها مدتی را در بازداشتگاه سپاه برای بازجوی بسر برده و پس از آن به زندان منتقل شدند. ‏بازجویی‌ها در سپاه گاه بسیار طولانی بود. در زندان برخورد بدتر بود. از آنجایی که بهایی‌ها چون "نجس" شمرده ‏می‌شدند، در سلولی جدا از زندانی‌های دیگر بودند. وقتی که به آنها چشم‌بند می‌زدند و می‌خواستند برای بازجویی ‏ببرند، یک روزنامه لوله شده به دستشان داده و پاسداری سر دیگر روزنامه را گرفته و آنها را می‌برد که مبادا با این ‏افراد "نجس" تماس پیدا کرده و "نجس" شود. زندانیان بهائی حتی بشقاب مخصوص داشتند. در بند یک زندان عادل ‏آباد شیراز، زنان در هر سلول سه نفر باهم بودند و حق داشتند به سلول‌های همدیگر بروند. اما نظافت خیلی سخت ‏بود و بطور مرتب به حمام دسترسی نداشتند. و مراقبت بهداشتی مناسب نیز وجود نداشت. یکی از دخترها از ‏دردهای شدید در هنگام قاعدگی رنج می‌برد بطوریکه که همیشه مجبور بود برای تسکین درد مورفین تزریق کند. اما ‏در طول هفت ماه زندان چاره‌ای نداشت جز اینکه درد را بدون دارو تحمل کند.‏

مونا محمودنژاد،‌ ۱۷ ساله ‏

مونا و پدرش یدالله محمودنژاد که به فاصله سه ماه اعدام شدند.

‏مونا دانش‌آموز دبیرستان بود. مونا در روز اول آبان ۱۳۶۱ در سن ۱۶ سالگی همراه با پدرش دستگیر شد. گفته ‏می‌شود مونا به خاطر سن و سال کم خویش، آن روز آخرین نفر در صف حلق آویز شدن بود تا فرصت دیگری برای ‏توبه کردن داشته باشد، ولی او توبه نکرد. مونا یکی از جوانترین قربانیان سرکوب عقیدتی در جمهوری اسلامی ‏ایران است.

مادر مونا همراه با وی چندماهی زندانی بود و سپس آزاد شد. پدر مونا، یدالله محمودنژاد، در اسفندماه ۱۳۶۱ در ‏شیراز، سه ماه پیش از دخترش، اعدام شده بود.‏



اختر ثابت، ۲۱ ساله ‏
‏

‏ ‏
رویا اشراقی، ۲۲ ساله
‏
‏ ‏
رویا دختری پرشور، علاقمند به طبیعت و حیوانات، و دانشجوی رشته دامپزشکی در دانشگاه شیراز بود و پس از ‏انقلاب به خاطر بهائی بودن از دانشگاه اخراج شده بود. پدرومادر رویا نیز در خدمت به جامعه محلی بهائیان فعال ‏بودند و همراه با او دستگیر شدند. مادر رویا خانه‌دار بود و پدرش به "جرم" بهائی بودن پس از انقلاب از کار اخراج ‏شده بود.‏

رویا همزمان با مادرش، عزت جانمی، به دار آویخته شد.‏

سیمین صابری، ۲۴ ساله ‏
‏


شهین (شیرین) دالوند،‌ ۲۵ ساله ‏
‏
‏ ‏
شهین – که شیرین صدایش می‌زدند – همیشه خنده به لب داشت و با اینکه خانواده‌اش به انگلستان مهاجرت کرده ‏بودند، در ایران مانده بود که درسش را تمام کند. شیرین در رشته جامعه شناسی تحصیل کرده بود و دانشنامه خود را ‏درباره مبارزه با اعتیاد به پایان رسانده بود، اما فرصت آن را نیافت که سرکار رفته و در مبارزه با بلای اعتیاد ‏بکوشد.‏


مهشید نیرومند، ۲۸ ساله ‏
‏

مهشید تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته فیزیک در دانشگاه شیراز به پایان رسانده بود. او با شرکت در ‏کمیته‌های محلی بهائیان به جامعه بهائی خدمت می‌کرد.‏


زرین مقیمی ابیانه، ۲۹ ساله‏
‏

زرین در رشته ادبیات انگلیسی در دانشگاه تهران تحصیل کرده بود. او دارای قدرت بیان فوق‌العاده‌ای بود و آگاهی ‏زیادی درباره اسلام و بهائیت داشت و حتی برخی سوره‌های قرآن و متون بهائی را حفظ بود. بازجوهایی که تلاش ‏داشتند او را راضی کنند اسلام بیاورد، کارشان سخت بود و به او گفته بودند که باید به جای مدرک زبان انگلیسی، ‏مدرک زبان به مفهوم فن بیان به او داده می‌شد. ‏

زرین دارای طبعی لطیف و شعر می‌سرود. هنگامی که به دیدار یک از آشنایانی رفته بود که تازه از زندان عادل آباد ‏آزاد شده بود، مردجوانی با اتهام بهائی بودن، چنان تحت تاثیر قرار گرفته بود که متنی نوشت با عنوان «من از عادل ‏آباد می‌آیم» که اینگونه آغاز می‌شود: "چه بنویسم و چطور بنویسم که آنجا کجاست، به چه زبانی توصیف کنم که آنجا ‏چه دنیائی است و کدام کلام و کدام عبارت قادر است بیان کند که من با چشم‌های ناچیز خاکیم چه دیده‌ام؟ چشمهایم را ‏برهم می‌زنم تا ببینم آنچه دیده‌ام بخواب است یا بیداری، یک رویای شیرین است و یا یک واقعیت تلخ. من امشب از ‏عادل‌آباد می‌آیم ..."‏


نمای گوشه ای از زندان عادل‌آباد، شیراز

زرین همراه با پدرومادرش دستگیر شد. مادرش سه ماه در زندان بسر برد، و پدرش ۲ سال زندانی بود و هشت ماه ‏پس از اعدام دخترش آزاد شد.‏


طاهره ارجمندی (سیاوشی)۳۲ ساله (همسر جمشید سیاوشی)‏
‏
طاهره و شوهرش با هم دستگیر شده و به فاصله دو روز اعدام شدند.

طاهره پرستار بود و در زندان به مراقبت بهداشتی از دیگر زندانیان می‌پرداخت. طاهره همراه با همسرش، جمشید ‏سیاوشی بازداشت و زندانی شد. گفته می‌شود که طاهره در دیداری که با شوهرش در زندان داشته، او را شکنجه شده ‏یافته و حدس می‌زده که شوهرش جان سالم بدر نخواهد برد. شوهرش از شکنجه نمرد و زنده ماند، اما دو روز پیش ‏از اینکه طاهره اعدام شود، در روز پنجشنبه ۲۶ خرداد ۱۳۶۱ حلق آویز شد.‏


نصرت غفرانی (یلدایی)، ۵۶ ساله (مادر بهرام یلدایی) ‏

نصرت غفرانی و پسرش، کورش یلدایی، در آخرین جشن تولد کورش. مادر و پسر همزمان دستگیر شده و به فاصله دو روز اعدام شدند.
‏
نصرت عضو محفل بهائیان در شیراز بود. گفته می‌شود وی مورد شکنجه قرار گرفته و ضربه‌های شلاق بسیاری را ‏تحمل کرده بوده است. نصرت همراه با شوهر و پسرش دستگیر شد. پسر نصرت، بهرام یلدایی در سن ۲۸ سالگی، ‏دو روز پیش از اعدام مادرش در زندان عادل آباد شیراز حلق آویز شد.‏


عزت جانمی (اشراقی)، ۵۷ ساله (مادر رویا اشراقی و همسر عنایت‌الله اشراقی) ‏

عزت جانمی در میان دخترش رویا و شوهرش عنایت الله اشراقی. عزت و رویا دو روز پس از اعدام پدرخانواده همزمان به دار آویخته شدند.‏

عزت جانمی همراه با شوهرش، عنایت‌الله اشراقی، و دخترش رویا، دستگیر شد. خانواده اشراقی پیشتر تجربه ‏دستگیری توسط سپاه پاسداران را داشتند، اما کشور را ترک نکردند و حتی شهر شیراز را ترک نکردند.‏
شوهرعزت، عنایت‌الله اشراقی، دو روز پیش از او ‌در سن ۶۳ سالگی حلق آویز شد. ‏
عزت همراه با دختر جوانش، رویا، حلق آویز شد.‏

روز ملاقات زنان در زندان عادل آباد شنبه بود. پس از ساعت ملاقات، این ده زن در روز شنبه ۲۸ خرداد برای ‏اعدام برده شدند.‏
ملاقات مردها روز‌های پنجشنبه بود. دو روز پیشتر، در روز پنجشنبه ۲۶ خرداد، شش مرد بهائی پس از ساعت ‏ملاقات حلق آویز شده بودند. ‏
مردهایی که برخی‌شان خویشاوند درجه یک زنانی بودند که روز شنبه اعدام شدند:‏

بهرام یلدایی، ۲۸ ساله (پسر نصرت غفرانی)‏
کورش حق بین، ۳۴ ساله‏
جمشید سیاوشی، ۳۹ ساله (شوهر طاهره ارجمندی)‏
بهرام افغان، ۵۰ ساله‏
عنایت الله اشراقی، ۶۳ ساله (شوهر عزت جانمی و پدر رویا اشراقی)‏
عبدالحسین آزادی، ۶۶ ساله‏

حلق آویز کردن ده زن، دو روز پس از دار زدن شش مرد، برای جامعه بهائی‌ فاجعه‌ای باورنکردنی بود: "فاجعه ‏بود، فاجعه! هیچکس باور نمی‌کرد اینها را اعدام کنند! همه فکر می‌کردند مثل دستگیری‌های پیشین اینها دستگیر ‏شده‌اند، بازجویی می‌شوند و بعد آزاد می‌شوند. چه کسی فکرش را می‌کرد که مادر و پسر را با هم اعدام کنند؟ زن و ‏شوهر را با هم حلق آویز کنند؟ سه نفر از یک خانواده، پدر و مادر و دختر را با هم اعدام کنند؟"‏

هنوز حرف زدن درباره فجایعی که بر بهائیان رفته دشوار است. هنوز بسیاری از بهائیان در ایران زندگی می‌کنند و ‏علیرغم همه دشواری‌ها، از محرومیت از حقوق شهروندی مانند اخراج از کار و محرومیت از حق تحصیل گرفته تا ‏سلب حق زندگی، حاضر به ترک خاک وطن نیستند. اما هراس در میان آنان مانع از گفتار و بیان بسیاری از حقایق ‏است. و حتی آنان که عزیزی را از دست داده‌اند ترجیح می‌دهند که بدون ذکر نام صحبت کنند چرا که حاضر نیستند ‏برای هیچ کسی مشکل بیافرینند. ‏
‏ ‏
خواهر یکی از دختران اعدام شده می‌گوید " واقعا نمی‌دانم تاثیر این واقعه را در زندگی شخصی‌ام چگونه بیان کنم. ‏البته هرکسی وقتی عزیزی را از دست میدهد خیلی دچار افسردگی میشود چرا که دیگر فرصت دیدار نخواهد داشت! ‏بچه‌های من هیچوقت فرصت دیدار خاله‌شان را پیدا نکردند." ‏

و ادامه می‌دهد "ولی چیزی که خیلی دردناک است اینست که ایرانی را که آدم این همه دوست دارد و بهش عشق ‏دارد و افتخار می‌کند، معدودی پیدا می‌شوند که حاضرند بکشندش، چون عقیده‌اش با عقیده دولت فرق می‌کند! ‏احساس خیلی بدی است که بدانی اینها چه مردم صلح جویی بودند، که غیر از عشق به مردم دیگر چیزی نداشتند، نه ‏کینه‌ای نسبت به کسی داشتند، و نه آزارشان به کسی میرسید، و اینطوری با آنها رفتار شد. چطور ممکن است کسی ‏اینها را دوست نداشته باشد؟ آدم احساس تاسف می‌کند از اینکه دنیا به این مرحله‌ای رسیده باشد که مردم نتوانند ‏تشخیص دهند که این درست نیست! این عدالت نیست!"‏

‏"در عین حال یک مقدار هم خوشحال بودیم که اینها مقاومت کردند و روی عقیده‌شان و آنچه را که بهش معتقد بودند ‏ایستادند. خواهرم پر از شور زندگی بود! ولی اگر می گفت بهایی نیستم و آزاد می‌شد، شاید من متاسف می‌شدم و از ‏او می‌پرسیدم تو که به صلح و انسانیت و اصولی معتقدی، چطور شد به همه چیز پشت پا زدی؟"‏

خواهر دیگری از شورونشاط خواهرش می‌گوید: "همیشه می‌خندید و خوشحال بود و میخواست همه را خوشحال ‏کند. این اواخر در فکر ازدواج بود ودرباره خواستگارهایش فکر کرده بود و تقریبا می دانست کدام یکی را می ‏خواهد انتخاب کند."‏

و می‌افزاید: "اعدام خواهرم برای من خیلی سنگین بود. او نه فقط خواهر من بلکه صمیمی ترین دوست من بود. ‏رابطه‌ی خاصی داشتیم. طوری که او از صدای من همه چیز را می‌خواند. در دشوار ترین دوره‌ زندگی‌ام که کودکم ‏سرطان داشت، او خیلی به من کمک کرد! من هنوز وقتی که کسی را می بینم که حالت او را دارد، بی‌اختیار پشت ‏سرش کشیده میشوم. من درگیر بیماری عزیزی بوده و هستم، می دانم که بعضی چیزها را شاید بشود قبول کرد. اما ‏مرگ عزیزی اینطور ناگهانی خیلی سخت است آدم بپذیرد!"‏

برادر یکی از این زنان می‌گوید "آنها را شکنجه میدادند و از آنها میخواستند اعتراف کنند که جاسوس اسرائیل هستند. ‏مثلا برای اینکه پیش از انقلاب برای زیارت اماکن مقدس بهائی به اسرائیل رفته بودند. آخر وقتی که پیامبر ما به ‏آنجا تبعید شد که آنجا هنوز اسرائیل نشده نبود! بلکه جزو امپراتوری عثمانی بود. مثل اینکه بگویند ایرانی‌هایی که ‏برای زیارت به مکه می‌روند، جاسوس عربستان سعودی هستند!"‏

یکی از بستگان این زنان می‌گوید " آنها را شکنجه روانی می‌کردند. (او) را خیلی ترسانده بودند. گفته بودند که قلبت ‏را از سینه درمیاریم."‏

خبر اعدام ده زن بهایی روز یکشنبه صبح در میان بهائی‌های شهر می‌پیچد. جریان رسیدن خبر به مادری که موفق ‏به دیدن جسد دخترش شده بود، چنین است: ‏
‏"خیلی نگران بودم. روز قبل دخترم مثل همیشه نبود، ولی چیزی بهم نگفت. همیشه می‌ایستاد، آخر ملاقات برایم ‏دست تکان می‌داد. ایندفعه غیب شد. روز بعد شنیدم که ده زن اعدام شده‌اند. نمی‌دانستم حقیقت دارد یا نه، نمی‌دانستم ‏چه کسانی اعدام شده‌اند. از شدت ناراحتی از خانه زدم بیرون. همین‌ که رفتم بیرون، دیدم یکی از دوستانم با پسر ‏جوانش به طرف من می‌آیند. پرسیدم "حقیقت داره؟" آن خانم یک کاغذ در آورد و اسم‌ها را برایم خواندند. شمردم، ۹ ‏تا اسم بود. فهمیدم، و پرسیدم "دختر من هم هست؟" که گفت "بله". من می‌خواستم جسدش رو ببینم. با یکی دوتا ‏دیگر از مادرها رفتیم بطرف زندان. رفتیم التماس کردیم به پاسدارها که جسد را ببینیم. خلاصه قبول کرد. ما را برد ‏به یک اتاق کثیفی که در آن یک پنکه‌ای آن بالا می‌چرخید. ده تا جسد روی زمین افتاده بودند. مادر مونا او را ‏شناخت. من دخترم را از روسری که به سر داشت شناختم. روی صورتش با چشم بندی بسته شده بود. بوسیدمش. به ‏جای خواهر و برادرها و پدرش هم بوسیدمش. چشم‌بند را گذاشتم روی صورتش و آمدم بیرون. اجساد را ندادند که به ‏خاک بسپاریم. از یک بازجو خواهش کردیم که بذارید به خاک بسپاریم. گفتند که نه! همه یک جا دفن می‌شوند*."‏

از اعدام شدگان وصیت‌نامه‌ای بجا نمانده است. یکی از دخترها نوشته‌ای کوتاه را روی تکه کاغذی به این مضمون ‏نوشته و برای خانواده‌اش فرستاده بود "هیچ کسی حق ندارد برای من سیاه بپوشد و گریه و زاری کند، جز مادرم که ‏می‌دانم دلش طاقت نمی‌آورد." ‏

اما چمدان وسایل و لباس‌های زنان را پس از اعدام به خانواده‌های آنان تحویل دادند.‏

برادری می‌گوید "هنوز این چمدان عزیزترین چیزی است که دارم!"‏

‏*نقل قول غیرمستقیم از طریق یکی از فرزندان این مادر.‏
پی نوشت: این مطلب پس از گفتگو با برخی از اعضای خانواده‌های اعدام شدگان تهیه شده است. با تشکر از کمک ‏دایان علائی، نماینده جامعه بین‌المللی بهائی در سازمان ملل متحد در ژنو، که در برقراری ارتباط با این خانواده‌ها ‏مرا یاری نمود. در تهیه این مطلب همچنین از زیر استفاده شده است.‏
رویای مونا ‏Mona’s Dream
http://monasdream.com/
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر
http://www.abfiran.org/farsi/memorial.php

---

 

گزارش سازمان عفو بین المللی انتشار يافت
وضع حقوق بشر در افغانستان طی سال گذشته وخيم تر از پنج سال پيش بوده است

روز چهارشنبه 23 ام ماه می گزارش سازمان عفو بین المللی در مورد وضع حقوق بشر در جهان انتشار يافت. عفو بین المللی یک شبکه جهانی حقوق بشر است که هر بار با انتشار گزارشهایش سر و صدا های زیادی در اکناف و اطراف جهان خلق می شود. در تهیه این تازه ترین گزارش 140 تن از مدافعان حقوق بشر از سر تا سر جهان شرکت ورزیده اند.

مطابق به گزارش سال 2007 سازمان عفوبین المللی، ترس حکم نیروی محرکه ای را در سیاست جهانی یافته است. حکومتها، رژیم های سرکوبگر و گروه های مسلح عمداً آن را به کار می گیرند و توسط آن حقوق بشر را پامال نموده و درعین زمان یک جهان قطب بندی شده و خطرناک را ایجاد می کنند. در حالی که ترس بسیاری انسانها در برابر انفجارات و حملات امر طبعیی ای به شمارمی رود، بالمقابل سیاست ترس خلق کردن می خواهد انسانها را به "ما" و "آنها"، دوست و دشمن، مسیحی و مسلمان، عرب و اروپایی تقسیم بکند. بار بار لوخ بیهلر، سرمنشی عفو بین المللی در آلمان در مورد آثار این ترس بر حقوق بشری انسانها براین نظراست که: "مناطق مختلف و همچنان حکومت هایی وجود دارند که می خواهند از این فرصت استفاده بکنند و دوباره تضمینهای حقوق بشر و ساختمان اساسی یک دولت قانونمدار را بی محتوا ساخته و زیر خاک بکنند."

خطرات امنیتی از ناحیه فقر و مرض ایدز در صورتی که در نتیجه یک همبستگی موثر جامعه بین المللی با آن مبارزه نشود، ملیارد ها انسان را تهدید می کند. ارینه خان سرمنشی عفو بین المللی در لندن در این رابطه می گوید: "جلو گیری از بی محتوا ساختن حقوق بشر فقط با یک روحیه قوی همبستگی بین المللی می تواند، با توسل به از میان بردن سیاست ترس و احساس جانبداری از اینکه حقوق بشر چنان ارزش واقعی ای دارد که جهان از هم گسسته را دوباره از طریق ارزش های جهان شمول و ارزشهای فردی حقوق بشر پیوند دهد، عملی گردد."

در رابطه با توسعه نهاد های حقوق بشر در افریقا و اینکه گروه "جی 8" یا هشت صنعتی کشور های جهان در سال 2002 از برنامه عملی نبست به افریقا دراین رابطه سخن به میان آورده بودند، اکنون که قرار است کنفرانس سران "جی 8" در ماه آینده در هایلیگن دام آلمان برگزار شود، باربارا لوخ بیهلر پیشنهاد می کند: "توصیه ما اینست که کشور های عضو گروه "جی 8" کمسیون حقوق بشر و حقوق خلقها درافریقا را در کارشان بیشتر حمایت بکنند، تا هم مردم افریقا و هم حکومتها و جامعه مدنی، خود آن را جدی بگیرند و از آن استفاده بکنند. لاکن این کمسیون از نگاه پرسونل و توانایی مالی وضع خوبی ندارد. به همین ترتیب یک محکمه افریقایی وجود دارد که تاهنوز کارش را آغاز نکرده است. در اینجا می توان پیشنهاد کرد که یک صندوق مالی داوطلبانه تاسیس گردد و کشور های "جی 8" به طور کاملاً مشخصی از آن حمایت مالی بکند."

همچنان باربارا لوخ بیهلر در مورد وضع ناگوار حقوق بشر در دارفور می گوید، چین با نفوذی که بر حکومت سودان دارد، می تواند آن کشور را ترغیب بکند، تا قطعنامه های سازمان ملل متحد را دراین رابطه قبول کند.

شرق و غرب در رعایت حقوق بشر کوتاهی می کنند

در گزارش عفو بین المللی از محدودیت های فراوان بر آزادی بیان و مطبوعات در کشور های خاورمیانه، کشور های مغرب افریقا و افریقای شمالی نیز شکایت شده است. در کشور های الجزایر، مراکش و مصر مطابق به قانونی که وجود دارد، منتقدان از حکومت و ژورنالیستان را متهم به "تهمت زدن" نموده و زندانی می سازند.

اما این تنها آسیا، افریقا و خاورمیانه نیست که در آنجاها حقوق بشر پایمال می شود، بلکه کشور های اروپایی نیز در مورد هزاران مهاجر افریقایی که با قایقها از طریق مدیترانه یا اوقیانوس اطلس می خواهند به این کشور ها بیایند، نه تنها معیارات حقوق بشر را رعایت نمی کنند بلکه بسیاری ازاین پناه جویان به شکل دردناک در آب غرق می شوند. باربارا لوخ بیهلر رئیس عفو بین المللی در آلمان در این مورد می گوید: "به صد ها نفر به این دلیل که از مراکش بدینجا آمده اند، دوباره اخراج می گردند و همانطور در مرز الجزایر در یک منطقه صحرایی رها می شوند. ما اسنادی داریم که این افراد قسماً مورد لت و کوب قرار گرفته اند و زنان مورد تجاوز قرار داده شده اند. نمی توان گفت که اتحادیه اروپا در این رابطه قراردادی بسته است، در حالیکه در این قرارداد حداقل معیارات حقوق بشر تضمین نگردیده است." گزارش، این رویه کشور های اروپایی را نیز ناشی از همان سیاست ترس می داند، سیاستی که از سرازیر شدن افریقاییان در قاره اروپا می ترسد.

لوخ بیهلر موضوع دیگری که در رابطه با تخطی از حقوق بشر در سال 2006 قابل تذکر می داند، عبارت از انتقال مخفی مظنونان به دست داشتن در تروریزم توسط طیارات مخفی سازمان استخبارات مرکزی ایالات متحده امریکا – سی . آی . اِی – می باشد. او می گوید: "کشور های مختلف اروپایی دراین انتقال غیرقانونی مظنونان به تروریزم توسط طیارات سی . آی. اِی شرکت داشته اند. این کاری بوده است که قبلاً صورت گرفته بود و در سال 2006 افشا گردید. در این ارتباط نهادهای اروپایی مانند پارلمان اروپا و متصدی خاص شورای اروپا برای روشن گردانیدن این موضوع کارشان را به خوبی انجام دادند. با اینهم ً قسماً حمایت اندک دولتها از این اقدام، دخیل بودن این دولتها یا یک حمایت و یا تحمل خاموشانه ربودن انسانها با طیاره توسط این دولتها را می تواند مطرح سازد."

عفو بین المللی از آلمان انتقاد می کند که نگفته است از این مورد چه آموخته است، در حالیکه ایتالیا علامت مثبتی نشان داده و علیه برخی از کارمندان سی . آی .اِی، تقاضای مجازات از جانب محکمه نموده است. عفو بین المللی از جو تهدید آمیز حقوق بشر در روسیه نیز شکایت نموده است. گاهی این تهدیدها مستقیماً از جانب حکومت نبوده بلکه توسط گروه های شبه نظامی و راستهای افراطی عملی می شوند. آنها افراد علی حده ای را تهدید می کنند. لوخ بیهلر در این رابطه می گوید: "ما می بینیم که بسیاری از چیچینها مفقود شده اند. هر گاه آنها با محکمه اروپایی حقوق بشر تماس بگیرند تهدید می شوند در این رابطه باید حکومت روسیه نظرش را تغییر بدهد."

گزارش حاکی از آن است که در سال 2006 محدودیتهای فوق العاده ای برآزادی رسانه ها ومطبوعات در روسیه اِعمال شده است. لوخ بیهلر رییس عفو بین المللی در آلمان می گوید: "کمتر رسانه مستقلی وجود دارد. گاهی کار تا به قتل کشانده می شود. ژورنالیستانی که منتقد حکومت می باشند، نیز با خطرات زیادی رو به رواند. ما شاهد خشونتهای نژادگرایانه در روسیه می باشیم. در سال 2006 پنجاه و چهار مورد قتل ثبت شده است که همه ناشی ازخشونتهای نژادگرایانه می باشند."

در مورد وضع حقوق بشر در افغانستان طی سال گذشته در گزارش سازمان عفو بین المللی آمده است که وضع حقوق بشر در اين کشور وخيم تر از پنج سال گذشته بوده است.

بررسی کمیسیون مستقل حقوق بشر

فشرده گزارش

 بتاریخ 13 حوت 1385 مطابق 4  مارچ 2007  یک کاروان وسایط مربوط به نیروی خاص قول اردوی  دریایی آمریکا که از سمت تورخم در مسیر جاده عمومی بسوی جلال آباد  در حرکت بود  مورد حمله  یک موتر حامل مواد منفجره قرار گرفت. راننده  موتر مذکور در جاً به قتل رسید و حد اقل یک نفر از نیروی  دریایی  زخمی گردید.  نیروهای امریکایی ادعا دارند که حمله انتحاری جزء یک کمین یا حمله ناگهانی  پیچیده میباشد و علاوه میکنند که بعد از انفجار موتر حامل مواد منفجره،   کاروان مذکور فوراً زیر آتش اسلحه سبک قرار گرفت. در نزدیک محل حادثه بعضی از شواهد و اثراتی موجود میباشد که ادعای مزبور را تقویت میکند، ولی دلیل قطعی نمیباشد و این ادعا با اظهارات شاهدان و کارمندان دولت مطابقت نداشته وآنها همه یکسان موجودیت هرگونه حمله را در عقب این حادثه  رد میکنند.   بدنبال این حمله،  نیروهای آمریکای مکرر از قوا استفاده نموده بالای وسایط و افراد ملکی در پیاده روهای نزدیک محل حادثه و همچنان در امتداد سرک تا فاصله 16 کیلومتر از محل حادثه،  در نقاط مختلف فیر های دوامدار نمودند. در مجموع حد اقل 12 نفر به قتل رسیده و 35 نفر زخم برداشتند،  بشمول چندین زن و کودک.

 بررسی که کمیسیون مستقل حقوق بشر از محل حادثه انجام داده است حاکی است که اکثریت بیشتر قربانیان را افراد ملکی تشکیل میدهد. در حالی که کمیسیون مستقل حقوق بشر حمله انتحاری مذکور را تقبیح میکند، میزان استفاده از نیروی که توسط نیروهای آمریکا در واکنش به این حمله استفاده شده است بی حد شدید بوده و قطعاً متناسب به میزان تهدید مواجه شده  و نفع نظامی پیشبینی شده  نبوده است .  نیروهای آمریکایی درین حاثه نتوانسته اند بین افراد ملکی و اهداف مشروع نظامی تفکیک نمایند.

بنأً این عمل یک تخطی جدی از معیارات قانون بین المللی بشر دوستانه تلقی میگردد.

متعاقب این حمله از دسترسی چندین ژورنالیست به محل حادثه جلوگیری صورت گرفته و بعضی شان بطور صریح تهدید شده و مجبور به حذف و از بین بردن تصاویر و فلم های ویدیویی شان شدند. این عمل سبب شد تا گروه های رسانه یی نتوانند معلومات  لازم را  در رابطه به حادثه جمع آوری  و منتشر نمایند.  

بنا برآن این عمل تخطی از آزادی بیان بشمار میرود.

روش بررسی

 دفتر ساحوی کمیسیون مستقل حقوق بشر تحقیقات گسترده ای را در زمینه انجام داده است که شامل چندین مصاحبه با قربانیان و فامیل های آنها، شاهدان عینی و رهبران و بزرگان محل و مقامات  و مسوولین دولتی، شفاخانه و کلینیک محل و نمایندگان محلی و ولایتی و پولیس ملی میشود، بشمول بازدید  مکرر از محل حادثه و مشاهده شواهد و مدارک فزیکی موجود.  کمیسیون مستقل حقوق بشر همچنان بصورت مکرر به قوماندانی محلی و ملی نیروهای ناتو و آیساف بخاطر دریافت شرح قضیه مراجعه نمود،  ولی از طرف نیروی های آیساف گفته شد که آنها فعلا مصروف بررسی قضیه میباشند و نمیتوانند کدام معلوماتی را در رابطه با کمیسیون شریک سازند،  و یا در مورد قضیه نظری ارئه نمایند.  

 بتاریخ 11 اپریل 2007 فرماندهی بخش عملیات ویژه نیرو های مختلط، فرماندهی مرکزی آمریکا (CFSOCC) در مورد بررسی شان از حادثه ، خبری را از طریق رسانه ها به نشر رساند.  

در حالیکه ناتو و آیساف در عین روز طی اظهاراتی جداگانه یافته های شان را در رد اتهام مداخله در کار رسانه ها به دنبال حمله انتحاری، نشر نمود. هردو خبر نشر شده،  توسط افسر مسوول نیروی آمریکا به کمیسیون مستقل حقوق بشر انتقال یافته است که در بخش "واکنش آمریکا" در گزارش وارد شده است.

هرچند تفصیلات هر دو بررسی دسته بندی شده باقی مانده است، هیچ یک از اظهارات به گزارش کمیسیون کدام معلومات اساسی در رابطه به حقایق یا قانون افزود نمیسازد…

تیراندازی بر افراد ملکی: بعد از حرکت از محل انفجار،  کاروان نیروی خاص قول اردوی دریایی ایالات متحده به حرکت خود بسوی جلال آباد ادامه داد. در طی 16 کیلومتر بعدی، کاروان در چندین موقعیت بر افراد ملکی  پیاده و سواره  آتش گشودند، که باعث مرگ و جراحت بیشتر گردید. این فیر دست کم 6 نفر دیگر را کشته و حد اقل 25 نفر به شمول زنان، کودکان و سالخوردگان را مجروح نمود. هیچ گونه گواهی که نشان دهد وسایط  و یا افراد یکه  دور از محل اصلی حادثه مورد فیر قرار گرفتند، تهدیدی برای کاروان نظامی آمریکای بشمار میرفت  ویا کسانی غیر از افراد ملکی در محل بوده باشند، یافت نشد. طبق گزارشات شاهدان متعدد و پولیس ننگرهار چندین وسایط بشمول تاکسی،  مینی بس وکاستر همچنین تعدادی پیاده روان و عابرین دست کم در شش موقعیت مختلف  مورد حمله کاروان آمریکای  قرار گرفتند.

 تیراندازی بطور گسترده در فاصله 16 کیلومتری از محل اولی فیر د ر موقعیت انفجار تا آخرین قربانیان افراد ملکی در باریکاو، ولسوالی بتی کوت ادامه داشت. چندین وسایط وقتی مورد حمله قرار گرفتند در حال توقف بودند و گزارشات بطور یکسان نشان می دهد که هدف بطور خصوصی افراد ملکی بودند و هیچ نوع رفتار تحریک آمیز و یا تحدید آمیز از طرف آنان قبل از حملات صورت نگرفته بود.   یک شاهد عینی بیان می کند: " من انفجاری مهیبی را  شنیدم.... لحظه بعد  صدای فیر تفنگ شنیدم. یک موتر نیروهای ائتلاف در ایستگاه تانک تیل به من رسید و بالای من و کارگران که زیر پل کار می کردند، آتش گشود. زنی در برابر خانه خویش مورد اصابت گلوله قرار گرفت و زن دیگر از کابل در یک موتر کاستر در جاده کشته شد" .

 یک شاهد دیگر در ولسوالی بتی کوت گزارش می دهد که یک موتر کورولای تویوتا که بسوی تورخم روان بود در نزدیکی کاروان نظامی توقف نمود ولی بعد مورد تیراندازی قرار گرفت که منجربه کشتن یک مسافر و زحمی شدن 4  نفر دیگر به شمول یک کودک، گردید. وی اضافه می کند که در نزدیکی این حادثه یک موتر دیگر مورد فیر قرار گرفت و در نتیجه سه نفر به شمول یک زن زخمی گردید.   

یک قربانی در موقعیت دیگر، حدود 15 کیلومتر دورتر از محل حادثه، زمانیکه موتر حامل وی، از سوی نیروهای امریکای مورد فیر قرار گرفت، مجروح گردید. وی ادعا می کند "هیچ دلیلی  برای فیر کردن  بر موتر وجود نداشت، ما در فاصله بسیار دور بودیم" … بعد از وقوع حادثه، نیروهای بین المللی به محل برگشتند. مطابق ادعای،  آنها به منظور کمک های تحقیقی و طبی به محل حادثه  برگشتند، ولی عملیات وماموریت  پاک سازی کامل محل  را نیز دربر می گرفت. این تصفیه از سوی چندین ساکن محلی  تایید گردید و شامل  پاکسازی منطقه از  پوچک گلوله  و شاجور می گردید.  بخش های پولیس تا زمان خروج  این نیروها از منطقه اجازه ورود به محل حادثه را نداشتند. دفتر تحقیقات جزایی پولیس ننگرهار بیان نمود که تیم آنها 2.5 کیلومتر اطراف محل حادثه را کاملا بررسی نمود، ولی نیروهای آیساف همه پوچک ها، مرمی ها  و شاجور ها را از محل جمع نموده بودند و ما نتوانستیم اثر ویا نشان از آنها را بیابیم" .

گزارش زیادی حاکی است که  خبرنگاران از ورود به منطقه جلوگیری شدند و مجبور به حذف همه تصاویر و فلم های گرفته شده، گردیدند.  7 خبرنگار که از 8  منبع  مختلف رسانه ای نمایندگی می کنند، شکایت نمودند که نیروهای دریایی آمریکا و نیروهای افغانستان تجهیزات لوازم آنها را جهت حذف تصاویر ضبط نمودند و آنها را از ادامه دادن  به کار شان حتی بیرون از منطقه امنیتی در اطراف محل حادثه منع نمودند. در چندین مورد، نیروهای دریای آمریکا صریحا خبرنگاری  را تهدید نمودند، در ضمن یک عکاس گزارش داد که به وی گفته شد:" تصاویر را حذف کن، در غیر آن خود تان را حذف می کنیم (می کشیم)".

یک خبرنگار دیگر گفت که یک سرباز از طریق ترجمان به وی گفت " اگر چیزی از این حادثه نشر ویا نشان داده شود،  گزارشگر عواقب آن را خواهد دید".  در حالی که در نشریه  خبری از طریق رسانه ها بتاریخ 11 اپریل 2007 سخنگوی قوای ناتو و آیساف دگرمن دیوید  اکسیتا،  ادعا نمود که بررسی داخلی آیساف نشان داد که " حذف هر فلم رسانه یی توسط قوای آیساف یک رویداد بوده و به عملکرد شخصی سرباز مرتبط میباشد. " این گزارش به شواهدی که از سوی کمیسیون مستقل حقوق بشر جمع آوری شده است مطابقت ندارد.  نظامیان آمریکایی بعداً از حادثه حذف جبری تصاویر دفاع نمودند، با این استدلال که نشر آنها تحقیق و بررسی را به خطر مواجه میساخت.

شبکه اسوشیتد پریس نامه را از سوی  کول ویکتر پیترینکو، قوماندان بلندرتبه نیروهای آمریکایی در شرق افغانستان، به نشر می رساند،  که در آن ادعا شده است که " اعتبار و درستی  یک تحقیق" در حالیست که مقامات ملکی و نظامی بسیار با تردید  از حق کنترول نمودن مدارک  مجوزه یک خبرنگار استفاده می  کنند " و تصاویر و ویدئوئی  که توسط افراد آموزش نادیده گرفته میشود ممکن است  انعکاس دهنده تفصیلات باشد که با واقعیت و اصل قضیه همخوانی نداشته باشد".  قوای ناتو و آیساف بعداً در نشریه خبری اعلام داشتند که"بخاطر حفاظت محل، امنیت و بمقاصد حفاظتی و تحقیقی" در کار رسانه ها مداخله صورت گرفته است .

 افغانستان و ایالات متحده آمریکا هردو، کنوانسیون های 1949 ژنیو را تصویب نموده اند و به  پیروی از اصول اساسی قوانین بین المللی بشردوستانه مکلف  می باشند.  

قوانین بین المللی بشردوستانه مستلزم این است که افراد ملکی که در خصومت ها هیچ نقش فعال نداشته اند باید مورد احترام و حمایت قرار گیرند. ماده 3  مشترک در کنوانسیون های 1949 ژنیو مشخصا بیان می دارد که "با افرادیکه هیچ نقش فعال در خصومت ها... نداشته اند، در همه شرایط با آنها رفتار انسانی صورت گیرد" و صریحا بیان می دارد که بدین منظور، اعمال زیر در هرزمان و مکان نسبت به افراد مزبور ممنوع بوده و خواهد بود:

(الف) خشونت به زندگی و شخص...". همه جوانب درگیر  باید در همه زمانها بین افراد ملکی و افراد نظامی تشخیص دهند و حملات بر غیر نظامیان ممنوع است. قانونی که بیان می دارد که  افراد ملکی در هیچ شرایطی نباید آماج مستقیم حمله قرار بگیرند، چنانچه  در ماده 8 (2)(e)(i) قانون 1998 دادگاه جنایی بین المللی روم نیز تصریح شده است، اساس و پایه قانون ایجاد شده  درگیری مسلحانه  بوده  و یقینا بخشی از قانون عرفی بین المللی شناخته شده را تشکیل می دهد.   در حملات مشروع  بر اهداف  نظامی، افراد ملکی تا حد امکان باید از اثرات فرعی عملیات حفظ گردند. ماده 13 دومین پروتکل اختیاری کنوانسیون های 1977 ژنیو قانون عرفی پذیرفته شده را فرمول بندی نموده تقاضا میکند " تا افرادملکی از حفاظت کلی در برابر خطرات ناشی از عملیات نظامی برخوردار می باشند."

 میزان حفاظت لازم توسط اصل عرفی تناسب بصورت مساوبانه تعیین می گردد این ا صل تصریح می کند که حملات که ممکن است سبب اتلاف تبعی یا ضمنی زندگی افراد ملکی گردد، ویا سبب جراحت افرادملکی ویا خساره به اشیای افرادملکی گردد, که نسبت به منفعت متوقعه نظامی واقعی و مستقیم بیشتر باشد ، ممنوع می باشد.  بررسی کمسیون مستقل حقوق بشر از حادثه13 حوت1385 مطابق 4 مارچ 2007  نشان می دهد که نیروهای آمریکایی درگیر، با آتش نمودن بر اهداف غیر نظامییان  در چندین موقعیت،  قوانین بین المللی بشردوستانه را نقض نمودند، از اصل تشخیص بین نظامیان و افرادملکی و ماده 3 مقررات عمومی کنوانسیون های ژنیو تخطی نمودند. حتی اگر پذیرفته شود که کاروان قول اردوی دریایی آمریکا بعد از حمله انتحاری با فیر اسلحه کوچک مورد حمله قرار گرفتند، همه شواهد و گزارش های موجود نشان می دهد که بکار گیری نیروی زیاد در واکنش متعاقب علیه افراد ملکی، یقینا نامتناسب با تهدیدی ویا منفعت متوقعه نظامی بوده است.  کمسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نیز نسبت به مجروح شدن افراد ملکی توسط حمله انتخاری در یک منطقه پرجمعیت  نگرانی عمیق خویش را اظهار می کند  و بر ماهیت الزام آور جهانی قوانین بین المللی بشردوستانه بر همه اطراف درگیر  در منازعه، تاکید می ورزد.

مداخله به کار رسانه ها

هم افغانستان و هم آیالات متحده آمریکا میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی 1966 را تصویب نموده اند و به پیروی از احکام آن در مورد آزادی بیان مکلف می باشند. ماده 19 (2) میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی به هر شخص حق آزادی بیان می دهد. این ماده بیان می دارد که " این حق شامل جمع آوری معلومات، اخذ و دادن اطلاعات و هرنوع عقاید...می باشد". ماده 19 (3) محدودیت های معیین را در زمینه این حق ارائه می کند ولی مستلزم این است که این محدودیت ها توسط قانون تامین گردد  و برای "احترام حقوق ویا احترام حیثیت دیگران" ویا برای "حفظ امنیت ملی ویا نظم عمومی ویا صحت عامه ویا اخلاق" ضروری است.  حذف اجباری تصاویر از سوی نظامیان آمریکایی همچنین اجازه ندادن خبرنگاران به ادامه ماموریت  شان  نقض حق آزادی بیان  است.   

زیرا این عمل،  بدون اینکه درزمره موارد  استثنائی تصریح شده در ماده 19 (3) میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی، قرار گیرد،  مانع فعالیت رسانه ها شده  و در نتیجه رسانه ها نتوانستند در باره حادثه 4 مارچ  معلومات جمع آوری نموده به نشر برسانند.  بدنبال این حادثه نظامیان آمریکایی فوراً بر نظریه " صداقت و درستی تحقیقی" جهت توجیه اعمال خویش در این زمینه تکیه کردند. در نشرات خبری ناتو و آیساف که از طریق رسانه ها به تاریخ 11 اپریل 2007 صورت گرفت، دگرمن دیوید  اکسیتا اظها ر داشت که " تحقیقات داخلی ما نشان داد که درین قضیه عسکر باور داشت که ایجاد کمر بند امنیتی و حذف فلم ها و تصاویر قطعاً ضروری میباشد".  با استدلال می توان گفت که این مسئله جهت توجیه نقض صریح حق آزادی بیان یک دلیل کافی بوده نمیتواند، بخصوص وقتی از بین رفتن معلومات  توسط این اعمال مستقیما به انجام  موفقیت آمیز تحقیق اصلی و بیطرفانه آسیب میرساند.

 بتاریخ22حمل 1386 مطابق11 اپریل 2007 سخنگوی فرماندهی بخش عملیات ویژه نیرو های مختلط، فرماندهی مرکزی امریکا (CFSOCC)  در مورد بررسی شان از حادثه ، خبری را از طریق رسانه ها پخش نموده اعلام نمودند که تحقیق آنها در مورد حادثه 4 مارچ 2007  تکمیل شده است. بنا بر این اعلامیه " تحقیقات مذکور اقدامات اتخاذ شده  توسط بعضی از متصدیان خاص کاروان را به دنبال حمله انتحاری آشکار میسازد، و معلوم میشود که تحقیقات بشتر باید توسط (NCIS)  در این زمینه صورت گیرد.

بنابراین، موضوع به (NCIS) بخاطر اقدامات مناسبتر فرستاده شده است". همچنان اظهار شده است که نتایج تحقیق به مقامات عالی تر قرارگاه مرکزی جهت بازنگری بخاطر اتخاذ اقدامات آینده سپرده  شده است.  دگرمن لولیتو سخنگوی (CFSOCC)   گفت که "(CFSOCC) بخاطر تلفات و ضایعات انسانی ناشی از این حمله و اعمال که به دنبال آن انجام  شده است عمیقاً متأسف میباشد"، و اضافه نمود که "درآینده آنها بخاطر جلوگیری از وقوع همچو حادثات تلاش خواهند کرد".  

کمیسیون مستقل حقوق بشر از تصمیم تحقیق جنایی همه جانبه در مورد حادثه استقبال نموده  و آنرا قویاً حمایت میکند. و از ایالات متحده آمریکا میخواهد تا همه یافته ها و نتایج تحقیقات شان را منتشر نموده و از پاسخگویی کامل شان در برابر مردم اطمینان دهند. کمیسیون همچنان روی اهمیت حصول اطمینان در مورد  معذرت خواهی از قربانیان حادثه و فامیل های شان و جبران ضایعات و جراحات آنها تاکید دارد.

 در مورد مسئله مداخله نیرو های آمریکا به کار رسانه ها،  کمیسیون مستقل حقوق بشر باز هم تقاضا میکند تا نتایج تحقیقات اعلام گردد و از اتخاذ اقداماتی که  ناتو و آیساف بخاطر تأمین روابط مسلکی و مناسب بین نیروی های ایالات متحده آمریکا و نمایندگان رسانه ها وعده  داده  است،  استقبال میکند. ..

 همچنان کمیسیون مستقل حقوق بشر مراتب عمیق تاسف و نگرانی خویش را در رابطه به واقعه دردناک تلفات افراد ملکی وبیگناه در ولایت ننگرهار و در ولایت کاپیسا به اثر تیر اندازی و بمباردمان  نیرو های ائتلاف بین المللی علیه تروریزم صورت گرفت، ابراز می دارد. این درحالیست که دولت و مردم افغانستان از نیروهای بین المللی انتظار دارند تا در راستای تامین امنیت، حاکمیت قانون و باز سازی کشور شان، آنها را کمک و همکاری نمایند. ولی با تاسف فراوان و بخصوص طی سال گذشته مردم افغانستان شاهد تلفات افراد بیگناه و ملکی بوده اند.

کمیسیون مستقل حقوق بشر ضمن درخواست پیگیری و تحقیق حوادث در جلال آباد و کاپیسا از نیرو های بین المللی مستقر در افغانستان جداً می طلبد تا در اثنای انجام ماموریت های نظامی و امنیتی به حفظ و احترام  حقوق، جان و مال مردم ملکی و بیگناه توجه جدی نمایند. هر استراتیژی نظامی باید متضمن دفاع و حمایت از حقوق بشر باشد. زیرا عاید تلفات بر افراد ملکی خود از مصادیق عدم رعایت قوانین بشر دوستانه، اصول و موازین حقوق بشر بوده و بامسئوولین این تخطی ها باید رفتار جدی و قانونی صورت گیرد. کمیسیون مستقل حقوق بشرافغانستان ضمن ابراز همدردی و تسلیت به خانواده های شهدا و زخمیان این  حوادث، یکبار دیگر خواهان رسیدگی و پیگرد قانونی چنین وقایع میباشد.

نمايندگان پارلمان

تعدادي زيادي از نمايندگان پارلمان عملکرد نيروهاي آمريکايي و کشتار غير نظاميان در عمليات خود بويژه در حوزه غرب و شرق اين کشور را محکوم کردند. در جلسه پارلمان نمايندگان هرات ننگرهار عمليات نيروهاي خارجي در شيندند هرات و منطقه مارکو در ننگرهار که منجر به کشته ، ‌زخمي و بي خانمان شدن گروه کثيري از مردم شد را محکوم کرده و خواستار رسيدگي دولت به اين قضيه شدند. نمايندگان پارلمان تاکيد کردند که اين مساله بايد توسط يک کميسيون ويژه مورد رسيدگي قرار بگيرد.

نمايندگان پارلمان همچنان به اين نکته تاکيد کردند که عمليات نيروهاي خارجي بايد بر اساس گزارشهاي موثق انجام شود ، اين نيروها به قوانين افغانستان احترام بگذارند وعمليات خود را در هماهنگي با نيروهاي ارتش و پوليس انجام دهند. اهالي منطقه در شيندند هرات مي گويند که حدود 40 غير نظامي بر اثر حمله هوايي نيروهاي آمريکايي کشته شده اند اما سخنگوي نيروهاي خارجي گفته است عمليات دو روز قبل عليه افراد مسلح طالبان بوده و بيش از 80 تن از طالبان در نتيجه آن کشته شده اند. مردم شيندند هرات مارکوي ننگرهار در اعتراض به عملکرد نيروهاي آمريکايي در روزهاي گذشته دست به تظاهرات خشونت آميز زدند.

همچنان رئيس مجمع قبايل در جنوب شرق افغانستان ، نيروهاي خارجي را عامل نا امني و درگيري دانست . نواز تني Nawaz Tanayگفت نداشتن طرح روشن براي دست يابي به صلحي پايدار , عامل تنش در اين كشور است . رییس مجمع قبایل جنوب شرق  ، ضمن هشداردرباره عواقب ناشي ازناامني وبي ثباتي دربرخي ولايت تصريح کرد، ما از نيروهاي بيگانه مسقردراین کشور خواسته ايم به كشتاربي گناهان  پايان دهند وازدولت کابل نيز درخواست كرده ايم كه رويكرد وطرح كارامد وموثر براي فراهم كردن امنيت براي شهروندان اتخاذ كند.

عکس العمل مجلس سنا

آسیب پذیری عرصه امنیت درافغانستان در درون ساختارهای حاکمیت این کشور نیز مشکل ساز شده است. نمایندگان مجلس سنا با انتقاد از ناامنی های موجود هشدار دادند، چنانچه دولت کرزی امنیت اعضای مجلس سنا را تامین نکند ، از حضوردرمجلس سنا خودداری خواهند کرد. درهفته های اخیر امنیت نمایندگان مجلس سنا به شیوه های مختلف به خطر افتاده است .

کشته شدن  عبدالصبور فرید ، نماینده مردم کاپيسا در مجلس سنا درمقابل منزلش به ضرب گلوله افراد ناشناس.  بحث برقراری امنیت به عنوان ضروری ترین نياز جامعه افغانستان با چالش های بسیاری روبرو است. با گذشت نزدیک به شش سال از حضور نيروهاي ائتلاف که شعار مبارزه با تروریسم و ایجاد امنیت را در دستور کار دارند، همچنان امنیت به عنوان یک معما مطرح است.

حضور آمریکا و ناتو درسال های اخیر دستاورد امنیتی برای مردم  نداشته است. بنابراین حضور نیروهای خارجی درافغانستان به عنوان مهمترین عامل تهدید امنیتی به شمار می رود. از سوی دیگر گسترش فعالیت طالبان در مناطق مختلف  که ظاهرا" با تبانی پشت پرده دیگر عامل ناامنی است .از نگاه دولت آمريکا وجود سطح کنترول شده اي از خشونت ها در افغانستان تو سط طالبان براي توجيه حضور آمريکا و ناتو ضروري است. کشت خشخاش و تجارت مواد مخدر از دیگر مولفه های آسیب پذیری امنیت درافغانستان است که ارتباط برخي سازمان هاي اطلاعاتی غربی با باندهاي بين المللي مواد مخدر،بر میزان آن افزوده است.

در شرایطی که به تدریج بر عمردولت ملی افزوده می شود، اما سیاست آمریکا توانمند سازی دولت کرزی درمعادلات امنیتی نیست. فقدان تمایل آمریکا برای تجهیز وآموزش ارتش و پولیس برای بدست گرفتن ابتکار عمل امنیتی نشان دهنده خواست دولت بوش برای وجود دولتي ضعیف درافغانستان است.

بنابراین می توان گفت، بخش زیادی از تامین سازو کارهای امنیتی درحوزه اختیارات دولت تعریف نمی شود. لذا به نظر می رسد، تا زمانی که آمریکا و متحدینش برای افزایش توانایی های دولت درعرصه امنیتی اقدام نکنند ، امنیت همچنان کالایي نایاب براي ملت افغانستان خواهد بود . به اعتقاد کارشناسان ، ناامنی وبی ثباتی علاوه برایجاد فاصله بین مردم و دولت در درون ساختارهای حاکمیتی نیز شکاف ایجاد می کند.

هشدار کرزی

كرزي ضمن هشدار دادن نسبت به افزايش تلفات غيرنظاميان بر اثر حملات نيروهاي خارجي در اين كشور، تصريح كرد: افزايش تلفات براي دولت غير قابل پذيرش است.  وي در گفت وگو با خبرنگاران در كابل، با بيان اينكه تلفات مردم عادي مساله مهم و اساسي براي حكومت است، افزود: مردم حق دارند در اين‌باره از حكومت گلايه كنند. كرزي گفت: مردم افغانستان بسيار صبور هستند، اما اين امر نبايد باعث خسارت و كشتار غيرنظاميان شود . رييس جمهوري اظهار داشت كه به منظور ايجاد هماهنگي در حملات نظامي، در نشستي با فرماندهان نظاميان خارجي شركت كرده است.

وي افزود: اين جلسات به صورت هفتگي و ماهانه برگزار مي‌شود و درصدد يافتن طرح براي رفع اين معضل هستيم تا مردم را از اين رنج نجات دهيم. كرزي از فساد اداري به‌عنوان يك چالش مهم در افغانستان ياد كرد و افزود: شرايط افغانستان نسبت به كشورهاي همسايه به غير از ايران بهتر است.

رييس جمهوري ديدار با پرويز مشرف در تركيه را سازنده و مثبت خواند و گفت: ما خواهان صلح و آرامش در منطقه هستيم و آن را به نفع پاكستان مي‌دانيم. وي با يادآوري برگزاري اولين مرحله از اين ديدار در ماه رمضان سال گذشته در آمريكا، گفت: پيگيري اين ديدارها در اسلام آباد وانقره براي غلبه بر افراط گرايي موثر خواهد بود. كرزي در مورد انتقاد افغانستان از پاكستان مبني بر تلاش نكردن اين كشور براي ممانعت از عبور تروريست‌ها از مرز دو كشور، گفت: قصد انتقاد از كسي را نداريم، درصدد تنش‌آفريني نيز نيستيم،اما جايي كه شاهد درد و رنج، آزار و اذيت باشيم صداي اعتراض بلند مي‌شود.  

وي افزود: دولت افغانستان درصدد است تا فضاي دوستي و اعتماد ميان دو كشور توسعه يابد و جو بي‌اعتمادي از بين برود. وي بار ديگر گفت كه كشورش تهديدي براي پاكستان نخواهد بود و افزايش امنيت، بهبود امور، رفاه و آرامش را به نفع هر دو كشور دانست.

كرزي در پاسخ به سووالي مبني بر تاثير كم كمك‌هاي خارجي بر اقتصاد افغانستان، گفت:

ما خواهان مصرف كمك‌هاي جامعه جهاني از طريق مراجع ذيربط داخلي هستيم، اين كار باعث افزايش تقويت و توان و ظرفيت‌سازي كشور و كاهش هزينه‌ها و اجراي بهتر پروژه‌ها مي‌شود. وي در ادامه احتمال تغيير در كابينه را رد نكرد و گفت كه تغيير و تحول در دولت براي اصلاح حكومت با هدف بهبود امور در همه كشورها صورت مي‌گيرد و دولت وي از اين تغييرات مستثني نيست. وي در عين حال افزود: در جايي كه ضرورت باشد، تغييرات صورت خواهد گرفت.

با عملکرد غيرمسوولانه وبا افزايش روزافزون کشتارمردم بي گناه وبي دفاع افغانستان قواي ائتلاف وبخصوص نظاميان ناتو روي متجاوزين انگليس را درقرن نوزده وروسهارا درقرن بيست سفيد گردانيد وتاريخ خونين افغانستان را يکبارديگرباخون مردم مظلوم افغانستان رنگين تروخونين ترساختند.